Seksualiteit bij en na kanker
Na een diagnose en behandeling van kanker kan je seksualiteitsbeleving veranderen op verschillende vlakken.
Synoniemen
Maak een afspraak
- Je eerste aanspreekpunt is je verpleegkundig trajectbegeleider.
- Voor intensievere begeleiding kan je terecht bij een seksuoloog.
- Seksualiteit is ook een thema binnen de oncorevalidatie.
Oncologisch en hematologisch dagziekenhuis
Seksualiteit bij en na kanker
Na een diagnose en behandeling van kanker kan je seksualiteitsbeleving veranderen op verschillende vlakken.
Seksualiteit is niet altijd makkelijk te bespreken met je arts, verpleegkundige of andere zorgverlener, maar wel een belangrijk onderdeel van de levenskwaliteit.
Impact van kanker op intimiteit en seksualiteit
Kanker en de behandeling ervan hebben een impact op verschillende aspecten van intimiteit en seksualiteit.
Psychologisch
Je kan minder zin om te vrijen hebben door angsten, neerslachtigheid, negatief lichaamsbeeld, concentratieproblemen,… . Bij veel mensen verschuift seksualiteit (tijdelijk) naar de achtergrond als ze in overlevingsmodus zitten, en hebben ze meer nood aan geborgenheid.
Lichamelijk
De behandeling kan de hormoonhuishouding verstoren, of schade toebrengen aan bloedvaten, zenuwen of weefsels. Dit is afhankelijk van de soort en de plaats van de kanker en de behandeling ervan. Ook vermoeidheid kan bijdragen tot minder zin in seks.
Bij vrouwen kan dit leiden tot een droge of vernauwde vagina, pijn bij het vrijen, moeilijker opgewonden worden of klaarkomen, en vruchtbaarheidsproblemen.
Mannen kunnen erectieproblemen krijgen, pijn, moeilijker opgewonden worden of klaarkomen, niet meer ejaculeren, en vruchtbaarheidsproblemen.
Het lichaamsbeeld verandert en dit kan confronterend zijn, bijvoorbeeld na borstamputatie, het verliezen van haar of bij een stoma.
Sociaal
De relatie met anderen verandert: een partner wordt vaak een verzorger, en er is (tijdelijk) minder contact met vrienden of collega’s waardoor je je eenzaam kan voelen. Je kan je soms onbegrepen voelen door anderen die niet hetzelfde meemaken.
Wat kan je zelf doen?
Communicatie
Probeer open te communiceren over wat je nodig hebt en voelt. Ga het gesprek aan met je eventuele partner. Ook bij de verpleegkundig trajectbegeleider kan je laagdrempelig basisinformatie verkrijgen. Indien nodig kan je voor verdere begeleiding terecht bij een seksuoloog. Er bestaan verschillende hulpmiddelen die je kan gebruiken om je seksuele leven te herontdekken of comfortabeler te maken. Hierover kan je meer info vragen bij je verpleegkundig trajectbegeleider.
Zelfbeeld
Seksualiteit is naast contact met je partner ook de relatie met jezelf. Een kankerbehandeling kan zowel je uiterlijk veranderen als de manier waarop je naar jezelf kijkt. Daarbovenop kunnen de emoties die hiermee gepaard vaak niet los van seksualiteit worden gezien.
Hulpmiddelen
Make-up, een pruik of sjaal kunnen een positieve invloed hebben op je zelf- en lichaamsbeeld. Er bestaat ook speciaal ondergoed voor mannen en vrouwen met een stoma, urineverlies of lingerie na een borstamputatie.
Bij vaginale droogte of pijn bij het vrijen, kan een vaginale bevochtiger of glijmiddel helpend zijn. Soms is het nodig om te oefenen met vaginale dilatatie (pelottes) om vernauwing van de vagina tegen te gaan. Indien nodig word je hierover geïnformeerd door de verpleegkundig trajectbegeleider en kan je eventueel doorverwezen worden naar een expert zoals bekkenbodemkinesitherapeut of arts-specialist.
Voor erectiestoornissen bestaan er verschillende mogelijkheden: medicatie in pil- of injectievorm, vacuümpomp of een erectieprothese.
Soms is het nodig om seksualiteit op een andere manier te beleven of om hulpmiddelen te gebruiken. Er zijn veel verschillende speeltjes op de markt, voor mannen en vrouwen, om te helpen bij seksuele opwinding en orgasme zoals vibrators en masturbators.
