Robotgeassisteerde radicale prostatectomie (RARP)
Bij sommige mannen is een operatie de meest geschikte behandeling. De volledige prostaat en de zaadblaasjes worden verwijderd. Soms worden ook bekkenlymfeklieren weggenomen. In het UZA gebeurt dit met een operatierobot. De robot voert de ingreep niet zelfstandig uit: de uroloog bestuurt alle instrumenten vanuit een console.
Synoniemen
RARP,
RALP,
Bocciardi-techniek
Maak een afspraak
Urologie
Niet beschikbaar
Wat is robotgeassisteerde radicale prostatectomie (RARP)?
Bij sommige mannen is een operatie de meest geschikte behandeling. De volledige prostaat en de zaadblaasjes worden verwijderd. Soms worden ook bekkenlymfeklieren weggenomen. In het UZA gebeurt dit met een operatierobot. De robot voert de ingreep niet zelfstandig uit: de uroloog bestuurt alle instrumenten vanuit een console.
Voor wie?
- Wanneer de kanker is beperkt tot de prostaat of lokaal is uitgebreid.
- Wanneer een genezende behandeling mogelijk is
- Wanneer jouw algemene gezondheid een operatie toelaat.
- Wanneer jij en jouw arts samen kiezen voor een operatie.
Retzius-sparende techniek
In het UZA wordt sinds 2016 gebruik gemaakt van de Retzius-sparende robotgeassisteerde radicale prostatectomie (RS-RARP), ook bekend als de Bocciardi-techniek. De prostaat wordt hierbij via zijn onderzijde benaderd, zodat de blaas niet moet losgemaakt worden om aan de prostaat te geraken en belangrijke structuren van de blaas en urinebuis behouden kunnen blijven. Dit draagt bij aan een sneller herstel van de urinecontinentie.Tachtig procent van de patiënten is hierdoor onmiddellijk droog na verwijderen van de sonde één week na de ingreep in vergelijking met 10-15 % van de patiënten geopereerd met de klassieke techniek die de prostaat langs zijn bovenzijde benadert.
Expertise in het UZA
De Retzius-sparende techniek werd in 2016 in het UZA geïntroduceerd door dr. Karen Fransis, die deze operatiemethode als eerste in de Benelux toepaste. Dr. Fransis is een expert in deze techniek; urologen van over heel de wereld komen in het UZA prostaatoperaties bijwonen. Dr. Fransis wordt op diverse congressen wereldwijd gevraagd om deze techniek tijdens live surgery te demonstreren.
TULP-techniek
Maximaal behoud van de plasbuis
Sinds november 2025 past het UZA, in studieverband en bij zorgvuldig geselecteerde patiënten, een nieuwe operatietechniek toe tijdens een robotgeassisteerde radicale prostatectomie: de TULP-techniek (Total Urethral Length Preservation).
Bij deze techniek wordt de prostaat verwijderd, terwijl de plasbuis die door de prostaat loopt volledig wordt gespaard. Door de volledige lengte van de plasbuis die door de prostaat loopt te sparen, wordt het risico op urineverlies na de ingreep volledig uitgeschakeld. Een bijkomend voordeel is dat de verblijfssonde in veel gevallen al de dag na de ingreep kan worden verwijderd.
Niet iedere patiënt komt hiervoor in aanmerking. Jouw uroloog beoordeelt vooraf zorgvuldig of deelname aan de studie en toepassing van deze techniek in jouw situatie veilig en mogelijk zijn.
RS-RALP en TULP
Informatie over twee verschillende operatietechnieken bij een robotoperatie van de prostaat
Je komt in aanmerking voor de TULP-procedure. Wat is het verschil met de Retzius-sparing (RALP)?
Belangrijk
Jouw arts bespreekt welke techniek in jouw situatie oncologisch veilig en medisch mogelijk is. Niet elke patiënt komt voor elke techniek in aanmerking.
Penisrevalidatie na een radicale prostatectomie
Wat je moet weten over het herstel en de behandelingsopties
Prostaat verwijderd... Wat betekent dit voor jouw erectie?
Bij een prostaatoperatie (radicale prostatectomie) verwijdert de uroloog de prostaat omwille van prostaatkanker.
Naast de prostaat lopen twee zenuwbundels (één aan de rechterzijde en één aan de linkerzijde). Deze zenuwbundels zijn belangrijk voor uw erecties. Bij een zenuwsparende operatie probeert de arts deze zenuwbundels zo goed mogelijk te behouden.
- Als het lukt om de zenuwen te sparen, is er meer kans dat je na de operatie weer een erectie kunt krijgen.
- Soms lukt het niet om de zenuwen helemaal te sparen, bijvoorbeeld als de tumor te dicht bij de zenuwbundel zit. Dan moet één of beide zenuwbundels verwijderd worden.
Het herstel van erecties kost tijd en duurt vaak maanden tot jaren. Om deze reden wordt revalidatie van de penis aangeraden om het herstel te bevorderen.
Waarom is een revalidatie van de penis belangrijk?
De behandeling van prostaatkanker kan een belangrijke impact hebben op jouw seksuele gezondheid en kwaliteit van leven.
Hoewel nieuwe technologieën en meer chirurgische mogelijkheden leiden tot hogere overlevingskansen, blijven seksuele gevolgen, zoals erectiestoornissen (erectiele dysfunctie of ED genoemd), veranderingen in penislengte en mogelijke veranderingen in de beleving van een orgasme belangrijke problemen. De revalidatie van de penis is een medische aanpak die gericht is op het behouden van de natuurlijke vorm en werking van de penis na een prostaatkankerbehandeling. Het doel is om jou te helpen jouw seksuele functie zo goed mogelijk te herstellen.
Veelvoorkomende seksuele problemen na een prostaatkankerbehandeling
- Erectiestoornissen: moeite met het krijgen of behouden van een erectie.
- Veranderingen in de lengte van de penis: een mogelijke kortere penislengte.
- Pijn tijdens geslachtsgemeenschap.
- Verandering in de beleving van een orgasme.
- Moeite om tot een orgasme te komen.
- Verlies van zelfvertrouwen en vermindering van libido.
- Urineverlies bij het orgasme.
Behandelingsmogelijkheden bij revalidatie
Er zijn verschillende soorten behandelingen beschikbaar, vaak gecombineerd, die je kunnen helpen bij het herstel van jouw erecties. De beste aanpak is vaak afhankelijk van je persoonlijke situatie en de eerdere behandeling voor prostaatkanker.
Medicatie: PDE5-remmers
Hoe het werkt: Deze medicijnen, zoals sildenafil, tadalafil en avanafil verhogen de bloedstroom naar de penis.
Studies suggereren dat de start van de therapie, de duur van de behandeling, de dosering en het specifieke medicijn, evenals uw erectiefunctie vóór de behandeling een zeer belangrijke rol spelen in het uiteindelijke resultaat. Vroegtijdige start van de medicatie kan de resultaten verbeteren. Sommige onderzoeken toonden aan dat dagelijks gebruik van tadalafil een positief effect heeft op de penislengte.
Deze medicatie is over het algemeen veilig te nemen. Sommige mannen hebben last van bijwerkingen. Meestal zijn deze mild van aard en gaan ze vanzelf weer over. In sommige gevallen zijn deze bijwerkingen zo vervelend dat de arts voor een ander product zal kiezen of dat de medicatie gestopt wordt.
Vaak voorkomende bijwerkingen:
- Hoofdpijn
- Blozen (rood gezicht)
- Maagklachten of brandend maagzuur
- Verstopte neus
- Duizeligheid
- Warmtegevoel
Soms voorkomende bijwerkingen:
- Spierpijn
- Problemen met zien (wazig beeld of kleuren anders zien)
- Oorsuizen
Vacuümpomp
Hoe het werkt: Een vacuümpomp is een transparante cilinder die je over jouw penis plaatst, waarna deze pomp een vacuüm creëert. De pomp zuigt bloed in de zwellichamen van de penis, waardoor een kunstmatige erectie ontstaat, ongeacht zenuwschade. Het bevordert de doorbloeding van de weefsels zodat de zwellichamen soepel blijven en verkorting van de penis verminderd wordt.
Gebruik: Een vacuümpomp kan worden gebruikt voor revalidatie alleen, of in combinatie met een penisring voor geslachtsgemeenschap.
Voordelen: Vroegtijdig gebruik van de vacuümpomp na een radicale prostatectomie is een eenvoudige en effectieve methode om verlies van de penislengte te verminderen en het herstel van spontane erecties te bevorderen.
Combinatie: De combinatie van een vacuümpomp en PDE5 remmers wordt beschouwd als een eerstelijnsbehandeling en kan penisherstel aanzienlijk verbeteren.
Intraverneuze injecties (ICI)
Hoe het werkt: Hierbij injecteer je jezelf medicatie, zoals prostaglandine E1 (PGE1) of papaverine, rechtstreeks in de zwellichamen van de penis. Dit stimuleert de ontspanning van de gladde spieren, wat de bloedtoevoer verhoogt en een erectie veroorzaakt.
Gebruik: Injectietherapie is een belangrijke tweedelijnsoptie voor patiënten die niet in aanmerking komen voor PDE5-remmers of een onvoldoende resultaat hebben. Het kan ook in combinatie met PDE5-remmers worden gebruikt.
Voordelen: Deze therapie geeft stabiele en langdurige erecties.
Nadelen/ Bijwerkingen: Mogelijke bijwerkingen zijn lokale pijn en priapisme (= een langdurige, meer dan 4 uur, vaak pijnlijke erectie waarvoor een medische interventie nodig is).
Belangrijke overwegingen voor jouw herstel
- Tijd is belangrijk: Het moment waarop je met de behandeling start, speelt een grote rol in het succes. Een vroege start wordt vaak aangeraden, het behandelschema wordt afgestemd op jouw persoonlijke situatie en de prostaatkankerbehandeling die je onderging. Daarbij wordt er ook naar jouw wensen (en die van je partner) gekeken, jouw verwachtingen en hoe ver je in de revalidatie wilt gaan.
- Seksualiteit verandert, maar intimiteit en plezier blijven mogelijk.
- Jouw seksualiteit is een belangrijk deel van je leven. Durf dit open te bespreken met je zorgverlener. Ook open communiceren met je partner is essentieel.
- Jouw erectiefunctie vóór de behandeling van prostaatkanker heeft ook invloed voor het resultaat van het herstel van de penis.
Klinische studies
Elk jaar nemen er in het UZA heel wat patiënten deel aan klinische studies. Dit gebeurt op vrijwillige basis. Indien er op de dienst waar je bent opgenomen een specifiek onderzoek loopt, zal je eventueel gevraagd worden om hieraan deel te nemen. Je hebt de volledige vrijheid om te beslissen of je hier al dan niet op in wenst te gaan. Indien je deelneemt of in de toekomst deelneemt aan klinische studies, kan je met je vragen terecht bij je behandelend arts.
Onze zorgverleners staan voor je klaar
Hieronder vind je een overzicht van de zorgverleners die deel uitmaken van ons team en hun specifieke rol in de behandeling en ondersteuning van onze patiënten.
