Prostaatkanker
De diagnose prostaatkanker kan veel vragen en onzekerheid met zich meebrengen. Misschien wil je weten wat de diagnose betekent, welke onderzoeken nog nodig zijn en welke behandeling het beste bij jou past.
Met deze pagina wil de dienst Urologische Oncologie jou en je naasten informeren over prostaatkanker. Je leest meer over de diagnose, mogelijke behandelingen en de opvolging. Ook vind je praktische informatie over je zorgtraject.
Iedere patiënt is anders. Daarom stemmen we je behandeling af op jouw situatie, gezondheid en wensen. Je uroloog bespreekt samen met jou de verschillende mogelijkheden, zodat je een keuze kunt maken die bij jou past.
Deze pagina is een aanvulling op de gesprekken met je arts, VTB's en andere zorgverleners. Heb je vragen? Stel ze gerust tijdens je consultatie. Samen zoeken we naar de beste zorg voor jou.
Wat is prostaatkanker?
Prostaatkanker is een kwaadaardige aandoening die ontstaat in de prostaat. De ziekte ontwikkelt zich wanneer bepaalde prostaatcellen veranderingen ondergaan waardoor zij zich ongecontroleerd beginnen te delen. Hierdoor kan een tumor ontstaan.
Prostaatkanker is de meest voorkomende vorm van kanker en de tweede meest voorkomende doodsoorzaak ten gevolge van kanker bij de man. Dankzij verbeterde diagnostiek wordt de ziekte steeds vaker in een vroeg stadium ontdekt en zijn de behandelingsmogelijkheden sterk geëvolueerd.
Niet elke prostaatkanker gedraagt zich hetzelfde. Sommige tumoren groeien zeer langzaam en veroorzaken tijdens het leven nooit klachten. Andere tumoren groeien sneller en hebben een grotere kans om zich buiten de prostaat uit te breiden. Daarom is een individuele aanpak belangrijk.
Oorzaken en risicofactoren
Ons lichaam bestaat uit miljarden cellen die zich voortdurend vernieuwen. Normaal verloopt dit proces gecontroleerd. Soms ontstaan veranderingen in het erfelijk materiaal (DNA) van een cel. Hierdoor kan een prostaatcel zich blijven delen zonder dat dit nog gecontroleerd wordt. Wanneer deze afwijkende cellen zich blijven vermenigvuldigen, ontstaat een tumor.
De precieze oorzaak is meestal niet bekend. Wel weten we dat leeftijd, erfelijke aanleg en sommige genetische factoren het risico kunnen verhogen.
- Leeftijd
Het risico neemt toe vanaf ongeveer 50 jaar en stijgt verder naarmate men ouder wordt. - Erfelijkheid
Wanneer prostaatkanker voorkomt bij een vader, broer of meerdere familieleden, is het risico verhoogd. Soms is genetisch onderzoek aangewezen. - Afkomst
Mannen van Afrikaanse afkomst hebben gemiddeld een hoger risico. Bij mannen van Aziatische afkomst wordt de ziekte gemiddeld minder vaak vastgesteld. - Levensstijl
Overgewicht, weinig beweging en een ongezond voedingspatroon met veel rood vlees en hoge calciuminname kunnen mogelijk een rol spelen. Een gezonde levensstijl is belangrijk, maar voorkomt prostaatkanker niet volledig.
- Leeftijd
Symptomen
Prostaatkanker veroorzaakt in een vroeg stadium meestal geen klachten. Veel mannen voelen zich volledig gezond wanneer de aandoening wordt ontdekt. Daarom wordt prostaatkanker vaak vastgesteld na een verhoogde PSA-waarde of tijdens verder onderzoek naar plasklachten.
Wanneer de tumor groter wordt of de prostaat vergroot, kunnen symptomen optreden. Deze zijn niet specifiek voor prostaatkanker en kunnen ook voorkomen bij een goedaardige prostaatvergroting of een ontsteking.
Plasklachten
- een zwakkere urinestraal
- moeilijk kunnen beginnen met plassen
- onderbroken urineren
- nadruppelen
- vaker moeten plassen
- vaker ’s nachts moeten opstaan
- een plotselinge plasdrang
- het gevoel dat de blaas niet volledig leeg is
Niet iedere man met deze klachten heeft prostaatkanker. In de meeste gevallen worden plasklachten veroorzaakt door een goedaardige vergroting van de prostaat.
Bloed in urine of sperma
Bloed in de urine of in het sperma kan verschillende oorzaken hebben. Bespreek dit altijd met jouw huisarts of uroloog. Verder onderzoek kan nodig zijn.
Pijnklachten
Gelokaliseerde prostaatkanker veroorzaakt meestal geen pijn. Aanhoudende of onverklaarde pijn in de onderrug, het bekken, de heupen of de botten bespreek je best met jouw arts.
Wanneer contact opnemen met een arts?
Wanneer je de volgende klachten ervaart, neem je best zo snel mogelijk contact op met een arts:
- langdurige plasklachten
- bloed in urine of sperma
- niet meer kunnen plassen (acute urineretentie)
- aanhoudende onverklaarde pijn in rug, bekken of botten
- onverklaard gewichtsverlies of langdurige ernstige vermoeidheid
Complicaties
Complicaties van prostaatkanker en de behandelingen ervan zijn onder meer:
- Kanker die zich verspreidt (metastaseert). Prostaatkanker kan zich verspreiden naar nabijgelegen organen, zoals de blaas, of via de bloedbaan of lymfestelsel naar jouw botten of andere organen reizen. Prostaatkanker die zich verspreidt naar de botten kan pijn en gebroken botten veroorzaken. Als de prostaatkanker zich eenmaal heeft verspreid naar andere delen van het lichaam, kan die nog steeds reageren op behandeling en kan het een tijdlang onder controle worden gehouden, maar genezing is meestal niet meer mogelijk.
- Incontinentie. Zowel prostaatkanker als de behandeling ervan kunnen urine-incontinentie veroorzaken. De behandeling van incontinentie hangt af van het type dat je hebt, hoe ernstig het is en de waarschijnlijkheid dat het na verloop van tijd verbetert. Behandelingsopties kunnen medicijnen, katheters en chirurgie omvatten.
- Erectiestoornissen. Erectiestoornissen kunnen het gevolg zijn van prostaatkanker of de behandeling ervan, waaronder chirurgie, bestraling of hormoonbehandelingen. Medicijnen, vacuümapparaten die helpen bij het bereiken van een erectie en chirurgie zijn beschikbaar om erectiestoornissen te behandelen
Preventie
Je kan het risico op prostaatkanker verkleinen als je:
- Behoud een gezond gewicht. Als uw huidige gewicht gezond is, werk er dan aan om het te behouden door een gezond dieet te kiezen en de meeste dagen van de week te sporten. Als je gewicht moet verliezen, beweeg dan meer en verminder het aantal calorieën dat je elke dag eet. Vraag jouw arts om hulp bij het maken van een plan voor gezond gewichtsverlies.
- Praat met jouw arts over het verhoogde risico op prostaatkanker. Als je een zeer hoog risico op prostaatkanker hebt, kan je arts medicijnen of andere behandelingen overwegen om het risico te verminderen. Deze medicijnen worden gebruikt om prostaatvergroting en haaruitval te beheersen. Er zijn wel aanwijzingen dat mensen die deze medicijnen gebruiken een verhoogd risico lopen op een ernstigere vorm van prostaatkanker (prostaatkanker van hoge graad). Als je je zorgen maakt over het risico op het ontwikkelen van prostaatkanker, praat dan met jouw arts.
Diagnosestelling
Wanneer er een vermoeden bestaat van prostaatkanker, stelt uw arts verschillende onderzoeken voor. De resultaten worden samen beoordeeld om de aanwezigheid, plaats, omvang en agressiviteit van de tumor te bepalen en de behandeling te kiezen.
- 1
Screening
We moedigen mannen in de 50 aan om de voor- en nadelen van prostaatkankerscreening met hun artsen te bespreken. Als je besluit om je prostaat te laten onderzoeken zijn er twee opties:
- Rectaal onderzoek: Bij een rectaal onderzoek voelt de uroloog de prostaat via de endeldarm. Zo worden grootte, vorm, stevigheid en eventuele onregelmatigheden beoordeeld. Het onderzoek duurt slechts enkele seconden en is doorgaans niet pijnlijk.
Prostaatspecifiek antigeen (PSA)-test: Er wordt bloed afgenomen en geanalyseerd op PSA. Dit eiwit wordt door de prostaat aangemaakt. Een verhoogde waarde kan passen bij prostaatkanker, maar ook bij talrijke andere zaken zoals o.a. een goedaardige prostaatvergroting, een prostaatontsteking, een urineweginfectie of recente manipulatie via de plasbuis met prikkeling van de prostaat.
Een PSA-bloedtest kan, afhankelijk van jouw leeftijd, gezondheid en persoonlijke risicofactoren, deel uitmaken van het onderzoek. Een verhoogde PSA-waarde betekent niet automatisch prostaatkanker. Jouw arts beoordeelt de waarde samen met jouw klachten, lichamelijk onderzoek en eventuele beeldvorming.
Goed om te weten
Een normale PSA-waarde sluit prostaatkanker niet volledig uit. Veel mannen met prostaatkanker hebben bij de diagnose geen klachten. Een verhoogde PSA-waarde betekent echter niet automatisch dat u prostaatkanker heeft.
- 2
Vaststelling
Als bij de screening op prostaatkanker een afwijking wordt ontdekt, kan je arts aanvullende tests aanbevelen om vast te stellen of je prostaatkanker hebt.
MRI van de prostaat
verdachte afwijkingen opsporen
de plaats van een mogelijke tumor tonen zodat gerichte biopsie mogelijk is
de lokale uitbreiding beter inschatten
De scan duurt meestal 30 tot 40 minuten. Je ligt op een onderzoekstafel die door de MRI-scanner schuift.
Prostaatbiopsie
Bij een biopsie neemt de uroloog met een dunne holle naald kleine stukjes weefsel uit de prostaat. De patholoog onderzoekt deze vervolgens onder de microscoop. De biopsie gebeurt transperineaal, via het gebied tussen balzak en anus of transrectaal of via de endeldarm.
Na de biopsie kan je enkele dagen bloed in urine of ontlasting opmerken. De zaadlozing is meestal donker gekleurd gedurende meerdere (4 tot 6) weken. Neem contact op bij koorts boven de 38,5°C, hevig bloedverlies of toenemende pijn.
Bij een biopsie wordt een stukje weefsel van de tumor genomen om dit in het laboratorium te onderzoeken.
- 3
Agressiviteit bepalen
Wanneer een biopsie de aanwezigheid van kanker bevestigt, is de volgende stap het bepalen van het niveau van agressiviteit (graad) van de kankercellen. Een arts in een laboratorium onderzoekt een monster van jouw kankercellen om te bepalen in hoeverre kankercellen verschillen van de gezonde cellen. Een hogere graad duidt op een agressievere kanker die zich waarschijnlijk sneller verspreidt.
- 4
Metastase bepalen
Zodra de diagnose prostaatkanker is gesteld, probeert jouw arts de omvang van de kanker te bepalen. Als je arts vermoedt dat uw kanker zich buiten jouw prostaat heeft verspreid, kunnen een of meer van de volgende testen worden aanbevolen. Jouw arts bepaalt welke testen het best zijn voor jouw situatie.
De arts gebruikt de informatie van deze tests om uw kanker een stadium toe te wijzen. Prostaatkankerstadia worden aangegeven met Romeinse cijfers van I (één) tot IV (vier). De laagste stadia geven aan dat de kanker beperkt is tot de prostaat. Bij stadium IV is de kanker verder gegroeid dan de prostaat en kan deze zich hebben verspreid naar andere delen van het lichaam.
Met hoogfrequente geluidsgolven wordt de prostaat in beeld gebracht. - zonder merknaam.jpg)
De scan is aangewezen bij patiënten die al behandeld werden voor prostaatkanker. Er wordt gebruik gemaakt van een kleine hoeveelheid licht radioactieve stof.
Een botscintigrafie of botscan is een onderzoek waarbij met een kleine hoeveelheid licht radioactieve stof veranderingen in de stofwisseling van het bot kunnen
Jouw diagnose begrijpen
Na afloop van de onderzoeken bespreekt jouw uroloog de resultaten. De belangrijkste onderdelen zijn de PSA-waarde, de uitslag van de MRI, de biopsie (Gleason-score en ISUP-graad van de tumor) en de TNM-classificatie aan de hand van de radiologische onderzoeken.
Goed om te weten
De hoogte van de PSA-waarde zegt niet altijd iets over de ernst. Een lage PSA sluit prostaatkanker niet volledig uit en een hoge PSA betekent niet automatisch een agressieve tumor. Bij een PSA > 20 bij diagnose stijgt het risico op aanwezigheid van tumorcellen op afstand.
Biopsie
De biopsie toont:
- of er prostaatkankercellen aanwezig zijn
- hoeveel biopten afwijkingen bevatten
- hoe agressief/actief de tumor eruitziet door middel van een Gleason-score of ISUP-graad
Gleason-score
De Glaeson-score is een manier om te beschrijven hoe agressief prostaatkanker eruitziet onder de microscoop.
ISUP-graad
- ISUP-graad 1: Laag risico, meestal langzaam groeiend
- ISUP-graad 2: Gunstig intermediair risico
- ISUP-graad 3: Ongunstig intermediair risico
- ISUP-graad 4: Hoog risico
- ISUP-graad 5: Zeer hoog risico op groei of uitbreiding
TNM-classificatie
T beschrijft de lokale tumor, N de toestand van de lymfeklieren en M de aanwezigheid van uitzaaiingen of metastasen
- T1: de tumor is niet voelbaar of zichtbaar
- T2: de tumor is beperkt tot de prostaat
- T3: de tumor groeit door het prostaatkapsel of in de zaadblaas
- T4: de tumor groeit in omliggende organen
- N0/N1: geen/wel aantasting van lymfeklieren
- M0/M1: geen/wel uitzaaiingen
Mutlidisciplinair overleg (MOC)
In het UZA worden alle patiënten besproken zowel voor de start van de behandeling als na een behandeling tijdens een multidisciplinair oncologisch overleg. Hieraan neemt een gespecialiseerd team deel. De volgende specialisten zijn gespecialiseerd in urologische oncologie: oncologische urologen, radiotherapeuten, medisch oncologen, radiologen, artsen in de nucleaire geneeskunde, pathologen en gespecialiseerde uro-onco verpleegkundigen.
Samen beslissen
Ook jouw leeftijd, algemene gezondheid, andere aandoeningen, persoonlijke wensen en levenskwaliteit worden meegenomen. Samen met jouw zorgteam bespreek je de voordelen, nadelen en mogelijke gevolgen van de behandelingen.
Behandeling van gelokaliseerde prostaatkanker
Wanneer prostaatkanker beperkt blijft tot de prostaat, zijn er vaak verschillende behandelingsmogelijkheden. De keuze hangt af van tumorkenmerken en jouw persoonlijke situatie. Je dossier wordt besproken tijdens het multidisciplinair oncologisch overleg.
Goed om te weten
Er bestaat niet één behandeling die voor elke patiënt de beste is. De meest geschikte behandeling verschilt van persoon tot persoon.
Welke behandelingen zijn mogelijk?
Mogelijke nevenwerkingen van de behandeling
Iedere behandeling kan invloed hebben op je lichaam en dagelijks leven. Welke nevenwerkingen optreden, hangt af van het type behandeling, jouw leeftijd, algemene gezondheid, eerdere behandelingen en lichamelijke conditie. Sommige klachten zijn tijdelijk, andere kunnen langer aanhouden.
Urine-incontinentie
Na een radicale prostatectomie kan er stress-incontinentie optreden. Hierbij is er (meestal tijdelijk) urineverlies bijvoorbeeld bij rechtstaan, wandelen, hoesten, niezen, sporten of heffen. Bij de meeste patiënten verbetert de continentie geleidelijk. Door het gebruik van de Retzius-sparende techniek is deze bijwerking veel minder voorkomend.
Bekkenbodemrevalidatie
Een gespecialiseerde kinesitherapeut leert jou de juiste spieren herkennen, de bekkenbodem correct aanspannen en oefeningen uitvoeren die aangepast zijn aan je herstel.
Seksuele problemen
Erecties
De erectiezenuwen lopen dicht langs de prostaat. Operatie, radiotherapie en hormoontherapie kunnen de erecties beïnvloeden. Herstel kan maanden en meestal zelfs één tot twee jaar of langer duren en hangt af van leeftijd, erectiekwaliteit vóór de behandeling, roken en mate van zenuwsparing tijdens de ingreep. Ook wanneer een zenuwsparende techniek mogelijk was, kan het herstel meerdere maanden tot langer durenOrgasme en zaadlozing
Omdat de prostaat en de zaadblaasjes tijdens de operatie worden verwijderd, komt er na een RALP geen zaadvocht meer naar buiten. Je kan doorgaans nog wel een orgasme beleven, maar dit is een droog orgasme. Het gevoel kan anders of soms minder intens zijn dan voor de operatie. Sommige mannen ervaren pijn of urineverlies tijdens het orgasme.Zin in seks
Minder zin in seks kan samenhangen met lichamelijk herstel, vermoeidheid, erectieproblemen, angst voor urineverlies of onzekerheid over het eigen lichaam. Na een kankerdiagnose verschuift seksualiteit soms tijdelijk naar de achtergrond en ontstaat er meer behoefte aan rust, nabijheid en intimiteit.Zelfbeeld en relatie
Veranderingen in erecties, urineverlies of het uiterlijk en gevoel van de penis kunnen invloed hebben op je zelfvertrouwen. Ook binnen een relatie kan er iets veranderen: jouw partner kan tijdelijk meer een verzorgende rol opnemen en beiden kunnen bang zijn om het onderwerp aan te kaarten.Erectiele revalidatie
Vanaf 6 weken na de ingreep wordt er gestart indien gewenst en indien er zenuwsparend gewerkt werd met:
- PDE5-remmers, dagelijkse inname van een lage dosis
- Vacuümpomptherapie met of zonder PDE5-remmers
Bijkomend kan er (ook indien er niet zenuwsparend gewerkt werd) opgestart worden met:
- Intracaverneuze injecties: medicatie wordt rechtstreeks door middel van een injectie in het zwellichaam gespoten. Hierbij kan tot 75% van de patiënten een goede erectie bekomen ook wanneer er niet zenuwsparend gewerkt werd
Erectiele revalidatie
Vanaf 6 weken na de ingreep wordt er gestart indien gewenst en indien er zenuwsparend gewerkt werd met:
- PDE5-remmers, dagelijkse inname van een lage dosis
- Vacuümpomptherapie met of zonder PDE5-remmers
Bijkomend kan er (ook indien er niet zenuwsparend gewerkt werd) opgestart worden met
- Intracaverneuze injecties: medicatie wordt rechtstreeks door middel van een injectie in het zwellichaam gespoten. Hierbij kan tot 75% van de patiënten een goede erectie bekomen ook wanneer er niet zenuwsparend gewerkt werd.
Vruchtbaarheid en orgasme
Na een radicale prostatectomie is een natuurlijke zaadlozing niet meer mogelijk. Een orgasme blijft meestal mogelijk, maar is droog en kan anders aanvoelen. Bespreek een kinderwens vóór de behandeling; soms kan sperma worden ingevroren.
Vermoeidheid
Vermoeidheid kan samenhangen met de behandeling, hormoontherapie, slaapstoornissen, emotionele belasting en verminderde conditie. Regelmatige lichaamsbeweging is vaak nuttig.
Darm-en blaasproblemen na radiotherapie
Bij radiotherapie van de prostaat liggen de blaas, plasbuis en endeldarm dicht bij het bestraalde gebied. Ondanks een zo nauwkeurig mogelijke bestraling kunnen deze omliggende organen tijdelijk geïrriteerd raken. Daardoor kunnen tijdens of kort na de behandeling volgende klachten van de urinewegen en darmen ontstaan:
- moeilijker urine ophouden
- frequente stoelgang of diarree
- verhoogde aandrang
- irritatie van de endeldarm
- sporadisch bloedverlies
Deze klachten verdwijnen meestal binnen de 3 tot 6 maanden na het einde van de radiotherapie en kunnen behandeld worden met medicatie.
Gevolgen van hormoontherapie
- opvliegers
- vermoeidheid
- afname van spiermassa
- gewichtstoename
- verminderd/afwezig libido en erectiestoornissen
- botontkalking
- stemmingswisselingen
Er kan medicatie opgestart worden om de klachten van opvliegers te verminderen en botontkalking te voorkomen.
Regelmatige beweging en krachttraining kunnen afname van spiermassa en gewichtstoename verminderen.
Emotionele impact, seksualiteit en intimiteit
Onzekerheid, angst en verdriet zijn normale reacties. Ook partners en naasten kunnen belast worden. Open communicatie kan helpen om samen een nieuwe balans te vinden. Zo nodig kan begeleiding worden voorzien door een psycholoog of seksuoloog.
De oncologisch verpleegkundige is een vertrouwd aanspreekpunt bij al je vragen of problemen.
Neem klachten tijdig op
Bespreek lichamelijke, seksuele of emotionele klachten met jouw uroloog, verpleegkundig specialist of huisarts. Veel klachten kunnen worden behandeld of begeleid. In het UZA kan je terugvallen op psychologen en sekuologen voor verdere ondersteuning.
Herstel en revalidatie
Na de behandeling begint een nieuwe fase: het herstel. Je lichaam geneest en je neemt jouw dagelijkse activiteiten geleidelijk weer op. Hoe snel je herstelt, hangt af van het type behandeling, jouw algemene gezondheid en je conditie vóór de behandeling. Iedereen herstelt op zijn eigen tempo.
- 1
De eerste weken na een operatie
Vind een goede balans tussen beweging en rust.
- maak dagelijks meerdere korte wandelingen
- vermijd langdurig stilzitten
- drink voldoende water
- eet gezond en eiwitrijk
- neem voorgeschreven medicatie correct in
- volg de adviezen van uw zorgteam
Vermijd gedurende de eerste 6 weken
- zware lasten tillen (meer dan 5 à 10 kg)
- sporten en fietsen - voor fietsen geldt een periode van 3 maanden niet fietsen (ook geen hometrainer)
- zwaar huishoudelijk werk
- persen tijdens het maken van stoelgang
- 2
Herstel na radiotherapie
Vermoeidheid of irritatie van blaas en darmen kan nog enkele weken tot maanden aanhouden. Blijf voldoende bewegen, gezond eten en drinken en volg uw controles. Bespreek toenemende of aanhoudende klachten met jouw arts.
- 3
Bekkenbodemrevalidatie
Bekkenbodemoefeningen ondersteunen het herstel van de urinecontinentie en kunnen tevens een positief effect hebben op het herstel van de erecties. Een gespecialiseerde kinesitherapeut leert je de juiste spieren herkennen, correct aanspannen en de oefeningen in jouw dagelijkse activiteiten integreren.
- 4
Erectiele revalidatie
Na een zenuwsparende operatie hebben de erectiezenuwen tijd nodig om te herstellen. Vroegtijdige revalidatie kan het erectieweefsel ondersteunen.
Er kan gebruikt gemaakt worden van:
- medicatie (PDE5-remmers) en/of
- vacuümpomptherapie en/of
- intracaverneuze injecties
Meer info kan u terugvinden in onze brochure over de penisrevalidatie.
- 5
Voeding tijdens het herstel
- voldoende groenten en fruit
- volkorenproducten
- voldoende eiwitrijke voeding
- minder sterk bewerkte voedingsmiddelen
- voldoende water
- 6
Vermoeidheid
- houd een regelmatig dagritme aan
- bouw rustmomenten in
- blijf lichamelijk actief
- vraag hulp wanneer nodig
- 7
Werken en dagelijkse activiteiten
Wanneer je opnieuw kunt werken hangt af van de behandeling, jouw herstel en het soort werk dat je doet.
Na een radicale prostatectomie kan je meestal het werk hervatten na 6 weken. Bespreek dit met jouw uroloog, huisarts, adviserend arts en werkgever. Geleidelijke werkhervatting kan een goede oplossing zijn.
- 8
Autorijden
Kan zodra:
- je geen sterke pijnstillers meer gebruikt
- je geen blaassonde meer heeft
- je vlot kan bewegen
- 9
Seksualiteit en intimiteit
Seksualiteit kan tijdelijk of blijvend veranderen, maar intimiteit blijft mogelijk. Neem de tijd om samen opnieuw te ontdekken wat prettig en comfortabel voelt. Zo nodig kan begeleiding door een seksuoloog worden voorzien.
- 10
Emotioneel herstel
- opluchting
- onzekerheid
- angst voor herval
- frustratie
- verdriet
Praat hierover met je partner, familie, huisarts of zorgteam. Professionele begeleiding kan zinvol zijn wanneer de emotionele belasting groot is.
Onze zorgverleners staan voor je klaar
Hieronder vind je een overzicht van de zorgverleners die deel uitmaken van ons team en hun specifieke rol in de behandeling en ondersteuning van onze patiënten.
Consulenten en geassocieerde artsen
Verpleegkundigen
Psychologen
Sociale dienst
Revalidatie is teamwork
Herstellen na een behandeling voor prostaatkanker doe je niet alleen. Verschillende zorgverleners werken nauw samen en staan klaar om je te ondersteunen bij lichamelijke klachten, voeding, beweging, seksualiteit, emoties en praktische of sociale vragen.
Jouw team bestaat uit:
- uroloog
- verpleegkundig specialist
- huisarts
- kinesitherapeut
- diëtistpsycholoog
- seksuoloog
- maatschappelijk werker
Herstel vraagt tijd. Vergelijk jouw herstel niet met dat van anderen. Bouw activiteiten geleidelijk op en bespreek vragen of klachten tijdens je controles.
Klinische studies
Elk jaar nemen er in het UZA heel wat patiënten deel aan klinisch onderzoek via de dienst waar ze behandeld worden. Zij worden door hun arts gevraagd om hieraan eventueel deel te nemen. Soms zijn er echter ook studies waarvoor gezonde vrijwilligers gezocht worden.
Maak een afspraak
Urologie
Niet beschikbaar
Overige
Interessante links
