Borstkliniek
In de borstkliniek van het UZA kan je terecht voor de diagnosestelling en behandeling van borstkanker. Het multidisciplinair team staat voor je klaar tijdens het hele traject.
Praktisch
- Meestal word je naar ons doorverwezen, maar je kan ook rechtstreeks een afspraak maken.
- Laat ons tijdig weten als je niet kan komen. Zo kunnen we jouw plek vrijmaken voor iemand anders en kan je een aanrekening van €24,47 vermijden.
- Plan je afspraak gemakkelijk tussen 8:00 en 16:30. We staan dan voor je klaar om je verder te helpen.
- Hou je rijksregisternummer (zie achterkant e-ID) of BSN (Nederlandse patiënten) bij de hand als je belt.
- Raadplegingen zijn gesloten tijdens het weekend en op feest- en brugdagen. Op deze momenten kunnen er geen afspraken gemaakt worden.
Maak een afspraak
Oncologisch en hematologisch dagziekenhuis
Wat is borstkanker?
Borstkanker is de meest voorkomende kanker bij vrouwen, maar komt ook voor bij mannen. Een borst is een klier die voor het merendeel bestaat uit vet. In het vetweefsel ligt een netwerk van verschillende melkklieren (lobuli), melkgangen (ducti) en bloed- en lymfevaten.
Een gespecialiseerde behandeling en een persoonlijke begeleiding is van het grootste belang wanneer de diagnose borstkanker wordt gesteld. In de borstkliniek van het UZA wordt borstkanker behandeld door een gedreven multidisciplinair team van gespecialiseerde artsen, borstverpleegkundigen, psychologen, maatschappelijk werkers en kinesisten.
De borstkliniek van het UZA is door de overheid erkend.
Ontwikkeling
Bij een ongecontroleerde groei gaat het om een verstoring in het evenwicht tussen cel aanmaak en celdood, waardoor zich een gezwel of tumor vormt. Tumoren kunnen goedaardig (benigne) of kwaadaardig (maligne) zijn.
Een kwaadaardig gezwel of kanker:
- kan de omgevende weefsels binnendringen en verwoesten
- kan zich losmaken en zich elders in het lichaam vastzetten en er uitgroeien (uitzaaien)
De wegen waarlangs deze kwaadaardige cellen zich kunnen verspreiden, zijn verschillend. Dat kan langs bestaande weefselspleten, bloed of het lymfesysteem.
Stadia
Borstkanker wordt onderverdeeld in verschillende stadia. Het is een manier om de locatie, de verspreiding en de aantasting van andere lichaamsdelen te beschrijven. Het stadium bepaalt mee welke behandeling voor jou zinvol is en helpt ook de prognose te voorspellen. Het exacte stadium kan pas bepaald worden na verder onderzoek en/of ingreep. Het stadium wordt weergegeven in ‘TNM’.
- T staat voor tumor en geeft de grootte van de tumor weer.
- N staat voor node (lymfeklier in het Engels) en geeft de aantasting van de lymfeklieren weer.
- M staat voor metastase en geeft weer of er uitzaaiingen zijn in het lichaam.
Oorzaken
Er bestaat niet zoiets als dé oorzaak van borstkanker. Vooraleer je kanker krijgt, lopen er altijd meerdere dingen fout: de ziekte is altijd het resultaat van een samenloop van interne en externe factoren.
Interne factoren die de ontwikkeling van (borst)kanker kunnen beïnvloeden:
- Erfelijke of familiale gevoeligheid
- Aangeboren fouten in het DNA: dit kan mee aan de oorzaak liggen van een snelle ontwikkeling van kanker.
- Verzwakt immuunsysteem: deze natuurlijke weerstand zorgt ervoor dat alle lichaamsvreemde stoffen, zoals bacteriën, virussen, splinters en andere vreemde voorwerpen, aangevallen worden en vernietigd of geneutraliseerd. Wie een verzwakt immuunsysteem heeft, kan vatbaarder zijn voor sommige kankers.
Externe factoren die de ontwikkeling van (borst)kanker kunnen beïnvloeden:
- roken
- alcoholmisbruik
- te weinig lichaamsbeweging
- blootstelling aan chemische stoffen
- virussen
- hormonen
- een hoge dosis radioactieve straling
Klachten en symptomen van borstkanker
Hoe kan je borstkanker herkennen? Borstkanker kan zich aankondigen met een aantal symptomen:
- een knobbel of ongewone zwelling in de borst
- een knobbel of ongewone zwelling onder de oksel
- schilfering, intrekking en/of verdikking van de huid
- afscheiding van bloed of ander vocht
- intrekkingen (kuiltjes) of plooien in de huid van de borst
- vlekkerige, rode huiduitslag (erytheem) op de borst
- pijn in de borst, hoewel borstkanker geen pijn doet
- ongewone veranderingen aan de tepel
Heb je een of meerdere van deze klachten? Raadpleeg dan altijd een arts.
Risico op borstkanker
Aan de hand van de huidige cijfers zal ongeveer 1 op 8 vrouwen borstkanker ontwikkelen.
- Ongeveer 150 op 10 000 vrouwen en 1 op 100 000 mannen ontwikkelen borstkanker.
- Borstkanker is een kankervorm die het meest bij vrouwen voorkomt: ongeveer 99% van alle borstkankers komen voor bij vrouwen en slechts 1% bij mannen.
- Ongeveer 70% van de vrouwen bij wie borstkanker vastgesteld wordt, is boven de 50 jaar.
Genetische screening op borstkanker
Je kan je genetisch laten screenen op borstkanker. Dit gebeurt op de dienst medische genetica.
Fertiliteit en borstkanker
Bepaalde kankerbehandelingen, zoals chemotherapie en radiotherapie, kunnen invloed hebben op je vruchtbaarheid. Gelukkig zijn er verschillende mogelijkheden om de vruchtbaarheid te sparen en jouw kinderwens later in vervulling te laten gaan. Oncofreezing of fertiliteitspreservatie heet de behandeling.
Fertiliteitspreservatie betekent dat we bij oncologische behandelingen ervoor zorgen dat jouw eicellen preventief beschermd worden. Er zijn diverse opties.
Fertiliteitspreservatie betekent dat we bij oncologische behandelingen ervoor zorgen dat jouw spermacellen preventief beschermd worden. Er zijn diverse opties.
Seksualiteit bij en na borstkanker
Diagnosestelling bij borstkanker
Je hebt een afwijkende (screenings)mammografie of je voelt een knobbel in de borst. De volgende stap is verder onderzoeken.
- 1
Klinisch onderzoek
Het klinisch onderzoek houdt in dat je lichamelijk onderzocht wordt. Daarnaast is het ook mogelijk dat je een gynaecologisch onderzoek krijgt.
- 2
Beeldvorming
Dan volgen de beeldvormende onderzoeken. Eerst starten we met een mammografie.
Vervolgens is het ook mogelijk dat er een MRI-scan nodig is. Dit doen we enkel als de kanker moeilijk te detecteren is. Dit komt vaak voor bij jonge mensen.
- 3
Biopsie
Als jouw arts een afwijking vaststelt in de borst na een mammografie, MRI-scan of door onderzoek, kan die met een punctie nagaan of het letsel goed- of kwaadaardig is.
Bij een punctie verwijdert de arts onder plaatselijke verdoving een stukje borstweefsel om het te laten onderzoeken op goedaardige of kwaadaardige kenmerken.
Types borstkanker: kenmerken en behandeling
Hieronder vind je groepen van borstkankers met hun kenmerken en behandeling.
Hormoongevoelige borstkankers (HER2-negatief)
Dit type borstkanker heeft oestrogeen- en/of progesteronreceptoren op de kankercellen en is veruit de meest voorkomende vorm. 75 van de 100 vrouwen met borstkanker hebben deze vorm.
Hoe vaak komt het voor?
Het is de meest voorkomende vorm van borstkanker. Er zijn twee hoofdgroepen:- Luminaal A: groeit langzaam, reageert goed op hormoontherapie en heeft de beste vooruitzichten.
- Luminaal B: groeit sneller, heeft een wat minder gunstige prognose en kan soms ook HER2-positief zijn.
Kenmerken:
Luminaal A heeft een lager risico op terugkeer en reageert goed op hormoontherapie. De terugkeer ervan gebeurt vaker in de botten.
Luminaal B groeit sneller, heeft vaker uitzaaiingen in organen en reageert beter op chemotherapie.Behandeling bij kanker die nog niet is uitgezaaid:
- Operatie om de tumor weg te halen (borstsparend of borstamputatie) met onderzoek van de schildwachtklier.
- Na een borstamputatie is een borstreconstructie mogelijk.
- Soms chemotherapie, afhankelijk van de grootte van de tumor, lymfeklierstatus, leeftijd en andere risicofactoren.
- Hormoontherapie is standaard en wordt vaak 5 tot 10 jaar gegeven.
- Bij hoog risico kan extra behandeling worden toegevoegd.
- Radiotherapie kan nodig zijn na de operatie, afhankelijk van tumorgrootte, lymfeklierstatus en snijranden.
Behandeling bij uitgezaaide ziekte:
- Meestal wordt gestart met hormoontherapie in combinatie met doelgerichte therapie.
- Bij snelle ziekteprogressie kan chemotherapie worden gegeven. Verschillende soorten chemotherapie zijn mogelijk, afhankelijk van eerdere behandelingen.
- Bij BRCA1/2-mutaties kunnen doelgerichte medicijnen zoals olaparib of talazoparib worden ingezet.
HER2-positieve borstkankers
Ongeveer 15 tot 20% van de vrouwen met borstkanker hebben deze vorm. HER2-positieve kankercellen maken veel meer van het HER2-eiwit aan dan normaal. Dit zorgt ervoor dat de kanker vaak sneller groeit en zich sneller verspreidt.
Hoe vaak komt het voor?
Ongeveer 1 op de 5 vrouwen met borstkanker hebben deze vorm. Het kan bij vrouwen van alle leeftijden voorkomen, maar de gemiddelde leeftijd bij diagnose is 61 jaar.
Kenmerken:HER2-positieve borstkanker kan zowel hormoongevoelig als hormoonongevoelig zijn. Beide soorten reageren vaak goed op doelgerichte anti-HER2-behandelingen.
Behandeling bij kanker die nog niet is uitgezaaid:
- Soms start de behandeling met een operatie (borstsparend of borstamputatie), zeker bij kleine tumoren.
- Na een borstamputatie is een borstreconstructie mogelijk.
- Vaak wordt chemotherapie gecombineerd met doelgerichte anti-HER2-medicatie, voor of na de operatie.
- Als de tumor groter is of de kans op terugkeer groter is, kan de behandeling vóór de operatie starten om de tumor te verkleinen.
- Na de operatie wordt de doelgerichte therapie vaak nog een tijd voortgezet om de kans op terugkeer te verkleinen.
- Radiotherapie kan nodig zijn afhankelijk van de grootte van de tumor, de lymfeklierstatus en de snijranden.
Behandeling bij uitgezaaide ziekte:- De behandeling bestaat vaak uit een combinatie van chemotherapie en doelgerichte anti-HER2-medicatie.
- Als de ziekte terugkomt of blijft doorgroeien, zijn er meerdere andere doelgerichte behandelingen beschikbaar.
- Bij uitzaaiingen in het bot kan een botbeschermend middel worden toegevoegd.
Triple negatieve borstkankers
Bij triple-negatieve borstkanker zitten er geen oestrogeen-, progesteron- of HER2-receptoren op de kankercellen. Hierdoor werken behandelingen die op deze receptoren gericht zijn (zoals hormoontherapie of anti-HER2-middelen) niet.
Hoe vaak komt het voor?
Ongeveer 10 tot 15´% van de vrouwen met borstkanker hebben deze vorm. Het komt vaker voor bij vrouwen jonger dan 40 jaar, bij vrouwen met een donkere huidskleur, en bij vrouwen met een erfelijke BRCA1-mutatie.Kenmerken:
Deze kanker groeit meestal sneller en kan zich sneller verspreiden. Daardoor is de prognose vaak minder gunstig dan bij sommige andere soorten borstkanker.
Behandeling bij kanker die nog niet is uitgezaaid:
- Vaak start de behandeling met chemotherapie vóór de operatie (borstsparend of borstamputatie) om de tumor kleiner te maken. Soms wordt daar ook immunotherapie bij gegeven.
- Na een borstamputatie is een borstreconstructie mogelijk.
- Na de operatie wordt de behandeling soms aangevuld met extra chemotherapie of, bij vrouwen met een BRCA1/2-mutatie, doelgerichte therapie.
- Radiotherapie kan nodig zijn, afhankelijk van de grootte van de tumor, de snijranden en of er lymfeklieren zijn aangetast.
Behandeling bij uitgezaaide ziekte:
- Mogelijkheden zijn chemotherapie, immunotherapie en, bij erfelijke BRCA1/2-mutaties, doelgerichte therapie.
- In latere fases kunnen ook andere chemotherapieën of nieuwe medicijnen worden ingezet.
DCIS (Ductaal Carcinoom In Situ)
Dit is een voorstadium van borstkanker waarbij abnormale cellen zich bevinden in de melkgangen van de borst, maar nog niet in omliggend weefsel zijn doorgedrongen.
Behandeling:
- Meestal chirurgie (borstsparend of borstamputatie) en soms radiotherapie.
- Na een borstamputatie is een borstreconstructie mogelijk.
Zeldzame borstletsels
Onder zeldzame borstletsels vallen minder voorkomende vormen van borstkanker, zoals bepaalde subtypes van lobulaire kanker of tumoren met specifieke genetische kenmerken.
De behandeling verschilt sterk per subtype. Vaak gelden dezelfde basisprincipes als bij de meer voorkomende types, maar specifieke richtlijnen of klinische studies kunnen een rol spelen.
ATM@home: thuisbehandeling met trastuzumab
Je arts kan een thuisbehandeling met trastuzumab voorstellen.
Ondersteuning bij borstkanker
Kanker is een ingrijpende ziekte en de behandeling vergt veel van een patiënt. Dit heeft een invloed op je levenskwaliteit en welzijn. Om je tijdens en na je behandeling te ondersteunen, biedt het Multidisciplinair Oncologisch Centrum Antwerpen een aantal initiatieven aan.
Een van die initiatieven is AYA-zorg, waar we ons richten op de unieke behoeften en uitdagingen van Adolescents en Young Adults (AYA's). De AYA-werking in het UZA is er om te voorzien in de specifieke behoeften van deze bijzondere groep mensen en om hen te ondersteunen tijdens hun volledig oncologisch traject.
Daarnaast staan de verpleegkundig trajectbegeleiders ook steeds voor je klaar.
Palliatieve behandeling bij borstkanker
Palliatieve behandeling is er wanneer genezing niet meer mogelijk is, maar betekent niet dat de zorg stopt. Integendeel: samen kijken we hoe we jouw levenskwaliteit zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. We vinden het belangrijk om hierover tijdig in gesprek te gaan, samen met een door jou gekozen vertrouwenspersoon. Jouw verpleegkundig trajectbegeleider begeleidt je in dit proces en helpt je om je vragen, wensen en grenzen te bespreken. Wat is voor jou belangrijk, nu en in de toekomst? Door open te praten, kunnen wij onze zorg zo goed mogelijk afstemmen op jou en je naasten.
Onze zorgverleners staan voor je klaar
Een multidisciplinair team van zorgverleners is essentieel voor het bieden van de best mogelijke zorg. Hieronder vind je een overzicht van de zorgverleners die deel uitmaken van ons team en hun specifieke rol in de behandeling en ondersteuning van onze patiënten.
Consulenten en geassocieerde artsen
Verpleegkundigen
Paramedici
Psychologen
University Clinical Research Center Antwerp (UNICCRA)
De oncologische research unit werd in 2022 volledig vernieuwd en uitgebreid, en gaat verder onder de naam University Clinical Research Center Antwerp (UNICCRA). Het doel van deze unit is nieuwe, betere en steeds meer doeltreffendere behandelingen vinden om kankerpatiënten te behandelen. Klinische studies zijn hiervoor de beste methode. Tijdens deze klinische studies kunnen onze onderzoekers bepalen welke behandelingen veiliger, effectiever en beter zijn dan de huidige behandelingen.
Overige
Interessante links
