Leverkanker
Er bestaan verschillende soorten levertumoren. De behandeling is afhankelijk van het type tumor.
Wat is leverkanker?
Leverkanker of hepatocellulair carcinoom (HCC) is de meest voorkomende vorm van primaire leverkanker. Dit betekent dat de kanker ontstaat in de lever zelf en niet afkomstig is van een uitzaaiing van een andere kanker.
Risicofactoren
Ongeveer 80% van de patiënten met HCC heeft al een beschadigde lever door levercirrose.
Levercirrose kan ontstaan door:
- Chronische hepatitis B of C
- Overmatig alcoholgebruik
- Leververvetting (NAFLD/NASH)
- Andere chronische leverziekten
Door de voortdurende ontsteking en littekenvorming in de lever neemt het risico op leverkanker toe.
Controle bij levercirrose
Mensen met levercirrose hebben een verhoogd risico op HCC en worden daarom meestal elke 6 maanden gecontroleerd met een echografie van de lever, soms aangevuld met een bloedonderzoek (alfa-foetproteïne).
Leverkanker zonder cirrose
Ja, hoewel dit minder vaak voorkomt, kan HCC ook ontstaan:
- Bij chronische hepatitis B zonder cirrose
- Bij leververvetting (NAFLD)
- Zelden bij mensen zonder bekende leverziekte
Zeldzame vorm: fibrolamellair HCC
Een zeer zeldzame vorm van leverkanker is fibrolamellair HCC.
Deze vorm:
- Komt meestal voor bij jongeren onder de 40 jaar
- Ontstaat vaak in een gezonde lever
- Heeft geen verband met levercirrose
Diagnosestelling
Om de tumor goed in beeld te brengen worden meestal verschillende onderzoeken uitgevoerd:
Met een punctie van de lever via de huid achterhalen we de oorzaak van leverproblemen.
Stadia leverkanker
Hoe wordt het stadium bepaald?
Voor leverkanker gebruiken artsen meestal het BCLC-systeem (Barcelona Clinic Liver Cancer).
Daarbij wordt gekeken naar:
- Het aantal tumoren
- De grootte van de tumoren
- Uitzaaiingen
- De werking van de lever
- De algemene conditie van de patiënt
De ziekte wordt ingedeeld in:
- Stadium 0 (zeer vroeg)
- Stadium A (vroeg)
- Stadium B (intermediair)
- Stadium C (gevorderd)
- Stadium D (eindstadium)
Behandeling
- 1
BCLC Stadium 0 (zeer vroeg stadium)
Er is één kleine tumor aanwezig.
Operatie
Wanneer de lever nog voldoende goed werkt, wordt de tumor operatief verwijderd.
De resultaten zijn uitstekend.
Ablatie
Als een operatie niet mogelijk is, kan de tumor lokaal vernietigd worden met:
- Radiofrequente ablatie (RFA)
- Microwave-ablatie (MWA)
Hierbij wordt warmte gebruikt om de tumor te vernietigen.
Ook deze behandeling geeft zeer goede resultaten.
- 2
BCLC Stadium A (vroeg stadium)
Levertransplantatie
Bij sommige patiënten met een beperkte tumorbelasting en een ernstig beschadigde lever kan een levertransplantatie de beste behandeling zijn.
Operatie
Bij patiënten zonder ernstige leverbeschadiging kan een operatie voldoende zijn.
Ablatie
Bij patiënten die niet geopereerd kunnen worden of wachten op een transplantatie kan ablatie worden gebruikt.
- 3
BCLC Stadium B (intermediair stadium)
De kanker zit alleen in de lever maar is uitgebreider.
TACE
(T ransarteriële chemo-embolisatie)
Via een bloedvat dat naar de tumor loopt wordt:
- Chemotherapie rechtstreeks naar de tumor gebracht
- De bloedtoevoer naar de tumor afgesloten
Hierdoor kan de tumor afremmen of verkleinen.
TARE / SIRT
(T ransarteriële radio-embolisatie)
Kleine radioactieve bolletjes worden via de bloedvaten in de tumor gebracht.
Dit kan soms leiden tot een sterke verkleining van de tumor.
Mogelijke transplantatie
Wanneer de tumor voldoende verkleint na behandeling, kan een levertransplantatie soms alsnog mogelijk worden.
- 4
BCLC Stadium C (gevorderd stadium)
Er is sprake van:
- Ingroei in bloedvaten
- Of uitzaaiingen buiten de lever
Immunotherapie
Vandaag is immunotherapie meestal de voorkeursbehandeling.
Deze behandelingen helpen het afweersysteem om kankercellen aan te vallen.
Wanneer immunotherapie niet mogelijk is
Sommige patiënten komen niet in aanmerking voor immunotherapie, bijvoorbeeld door:
- Ernstige leverinsufficiëntie
- Een auto-immuunziekte
- Een eerdere levertransplantatie
Wanneer de ziekte verder groeit
Als de kanker terug groeit ondanks behandeling, kunnen andere doelgerichte geneesmiddelen worden gebruikt.
Chemotherapie wordt tegenwoordig meestal alleen gebruikt wanneer andere behandelingen niet mogelijk zijn.
- 5
BCLC Stadium D (eindstadium)
Bij zeer vergevorderde ziekte is genezing niet meer mogelijk.
De behandeling richt zich dan vooral op:
- Verminderen van klachten
- Comfort
- Levenskwaliteit
- Ondersteuning van patiënt en familie
Klinische studies
Elk jaar nemen er in het UZA heel wat patiënten deel aan klinisch onderzoek via de dienst waar ze behandeld worden. Zij worden door hun arts gevraagd om hieraan eventueel deel te nemen. Soms zijn er echter ook studies waarvoor gezonde vrijwilligers gezocht worden.
