Blaaskanker
Blaaskanker is een veelvoorkomend type kanker dat begint in de cellen van de blaas. De blaas is een hol spierorgaan in je onderbuik dat urine opslaat.
Wat is blaaskanker?
Blaaskanker is een veelvoorkomend type kanker dat begint in de cellen van de blaas. De blaas is een hol spierorgaan in uw onderbuik dat urine opslaat. Blaaskanker ontstaat wanneer cellen in de blaas ongecontroleerd beginnen te groeien. Wanneer de tumor is doorgegroeid tot in de spierlaag van de blaaswand, spreekt men van spierinvasieve blaaskanker.
Deze vorm van blaaskanker heeft een grotere kans op zich buiten de blaas te verspreiden en vraagt daarom meestal een intensieve behandeling. In ongeveer 90% van de gevallen gaat het om een zogenaamd urotheelcarcinoom, de meest voorkomende vorm van blaaskanker.
Blaaskanker komt vooral voor bij mannen ouder dan 60 jaar, maar kan ook bij vrouwen voorkomen.
Soorten
Verschillende soorten cellen in uw blaas kunnen kankerachtig worden. Het type blaascel waar de kanker begint, bepaalt het type blaaskanker. Artsen gebruiken deze informatie om te bepalen welke behandelingen het beste voor jou werken.
Oorzaken en risicofactoren
Blaaskanker begint wanneer cellen in de blaas veranderingen (mutaties) in hun DNA ontwikkelen.
Het DNA van een cel bevat instructies die de cel vertellen wat te doen. De veranderingen vertellen de cel om zich snel te vermenigvuldigen en te blijven leven, terwijl gezonde cellen zouden sterven. De abnormale cellen vormen een tumor die normaal lichaamsweefsel kan binnendringen en vernietigen. Na verloop van tijd kunnen de abnormale cellen loskomen en zich door het lichaam verspreiden (metastaseren).
Er zijn verschillende factoren die het risico op blaaskanker kunnen verhogen:
- Roken. Het roken van sigaretten, sigaren of pijp kan het risico op blaaskanker vergroten omdat schadelijke stoffen zich dan concentreren in de urine. Wanneer u rookt, verwerkt uw lichaam de chemicaliën in de rook en scheidt een deel ervan uit in uw urine. Deze schadelijke chemicaliën kunnen de bekleding van uw blaas beschadigen, wat uw risico op kanker kan vergroten.
- Toenemende leeftijd. Het risico op blaaskanker neemt toe naarmate u ouder wordt. Hoewel het op elke leeftijd kan voorkomen, zijn de meeste mensen die de diagnose blaaskanker krijgen ouder dan 55.
- Mannen hebben meer kans op blaaskanker dan vrouwen.
- Blootstelling aan bepaalde chemicaliën. Uw nieren spelen een belangrijke rol bij het filteren van schadelijke chemicaliën uit uw bloedbaan en het verplaatsen ervan naar uw blaas. Daarom wordt gedacht dat de aanwezigheid van bepaalde chemicaliën het risico op blaaskanker kan vergroten. Chemicaliën die in verband worden gebracht met het risico op blaaskanker zijn onder andere arseen en chemicaliën die worden gebruikt bij de productie van kleurstoffen, rubber, leer, textiel en verfproducten.
- Eerdere kankerbehandeling. Behandeling met het antikankermedicijn cyclofosfamide verhoogt het risico op blaaskanker. Mensen die bestralingsbehandelingen gericht op het bekken hebben ondergaan voor een eerdere kanker, hebben ook een hoger risico op het ontwikkelen van blaaskanker.
- Chronische blaasontsteking. Chronische of herhaalde urineweginfecties of ontstekingen (cystitis), zoals kan optreden bij langdurig gebruik van een urinekatheter, kunnen het risico op plaveiselcelkanker in de blaas vergroten. In sommige delen van de wereld wordt plaveiselcelcarcinoom in verband gebracht met chronische blaasontsteking veroorzaakt door de parasitaire infectie die bekendstaat als schistosomiasis.
- Persoonlijke of familiegeschiedenis van kanker. Als u blaaskanker heeft gehad, is de kans groter dat je het opnieuw krijgt. Als een van uw bloedverwanten — een ouder, broer of zus of kind — een voorgeschiedenis van blaaskanker heeft, loopt u mogelijk een verhoogd risico op de ziekte, hoewel het zeldzaam is dat blaaskanker in families voorkomt. Een familiegeschiedenis van Lynch-syndroom, ook bekend als erfelijke niet-polyposis colorectale kanker (HNPCC), kan het risico op kanker in het urinestelsel, evenals in de dikke darm, baarmoeder, eierstokken en andere organen vergroten.
Symptomen
Het meest voorkomende symptoom is bloed in de urine. Dit is vaak pijnloos.
Andere mogelijke klachten zijn:
- Vaker moeten plassen
- Een plotselinge en dringende plasdrang
- Pijn of branderig gevoel tijdens het plassen
- Pijn in de onderbuik of rug
- Vermoeidheid en gewichtsverlies bij verder gevorderde ziekte
Wanneer u bloed in de urine opmerkt, is het belangrijk om uw arts te raadplegen.
Preventie
Hoewel er geen gegarandeerde manier is om blaaskanker te voorkomen, kan je stappen ondernemen om het risico te verminderen.
• Rook niet. Als je rookt, praat dan met je arts over een plan om je te helpen stoppen. Steungroepen, medicijnen en andere methoden kunnen je helpen stoppen.
• Wees voorzichtig met chemicaliën. Als je met chemicaliën werkt, volg dan alle veiligheidsinstructies om blootstelling te voorkomen.
• Kies een verscheidenheid aan fruit en groenten. Kies een dieet dat rijk is aan een verscheidenheid aan kleurrijke fruit en groenten. De antioxidanten in fruit en groenten kunnen helpen uw risico op kanker te verminderen.
Diagnosestelling
Er worden verschillende onderzoeken verricht om blaaskanker vast te stellen. Na de diagnose wordt de omvang en gradatie van de blaaskanker bepaald.
- 1
Diagnose
De onderzoeken die gebruikt worden om blaaskanker te diagnosticeren kunnen zijn:
- 2
Omvang van de kanker
Nadat de arts heeft bevestigd dat je blaaskanker hebt, kan hij of zij aanvullende onderzoeken aanbevelen om te bepalen of de kanker zich heeft verspreid naar jouw lymfeklieren of naar andere delen van je lichaam.
Onderzoeken kunnen bestaan uit:
- 3
Gradatie van de kanker
Blaaskankers worden verder geclassificeerd op basis van hoe de kankercellen eruit zien als ze door een microscoop worden bekeken. Dit staat bekend als de graad, en jouw arts kan blaaskanker beschrijven als laaggradig of hooggradig:
Behandelingen bij blaaskanker
De behandelingsopties voor blaaskanker zijn afhankelijk van een aantal factoren, waaronder het type kanker, de graad van de kanker en het stadium waarin de kanker zich bevindt. Deze factoren worden in overweging genomen, samen met jouw algemene gezondheid en behandelingsvoorkeuren.
De artsen kunnen ook een combinatie van behandelingen aanbevelen.
Veelvoorkomende onderzoeken
Blaaskankerchirurgie
Mogelijke benaderingen voor blaaskankerchirurgie zijn:
Behandeling na de operatie
Na de operatie onderzoekt de patholoog het verwijderde weefsel zorgvuldig. Bij sommige patiënten is bijkomende behandeling aangewezen om het risico op herval te verkleinen. Dit kan bestaan uit chemotherapie of immunotherapie gedurende één jaar.
Klinische studies
Elk jaar nemen er in het UZA heel wat patiënten deel aan klinisch onderzoek via de dienst waar ze behandeld worden. Zij worden door hun arts gevraagd om hieraan eventueel deel te nemen. Soms zijn er echter ook studies waarvoor gezonde vrijwilligers gezocht worden.
Maak een afspraak
Urologie
Overige
Interessante links