Bewegen en sporten met een stoma

Met een stoma is het belangrijk om in beweging te blijven. Op een veilige en verantwoorde manier fysiek actief zijn, kan een positieve invloed hebben op je algemene gezondheid en welzijn.

Maak een afspraak

Waarom belangrijk?

Waarom is het belangrijk om te bewegen met een stoma?

Met een stoma is het belangrijk om in beweging te blijven. Op een veilige en verantwoorde manier fysiek actief zijn, kan een positieve invloed hebben op je algemene gezondheid en welzijn.

Bewegen helpt namelijk om:

  • het herstel te bevorderen en ervoor te zorgen dat je de dagelijkste activiteiten sneller opnieuw
    kan uitvoeren.
  • de algemene conditie te verbeteren.
  • je zelfvertrouwen te vergroten.
  • je energieniveau en algemeen welbevinden na de operatie te verbeteren.
  • de buikspieren op een goede manier te leren gebruiken en opnieuw te versterken.
  • het risico op een parastomale hernia te verkleinen door de buikspieren te verstevigen.

Algemene beweegrichtlijnen
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert volwassenen:

  • minimaal 150 minuten per week matig intensief te sporten.
  • twee keer per week spierversterkende oefeningen uit te voeren.
0-6 weken

Fase 1: 0-6 weken na de operatie

In deze periode staan herstel en wondgenezing centraal. Beweging mag, maar lichtgematigd en gecontroleerd.

Wat mag welWat mag nog niet
Dagelijkse korte wandelingen (bij voorkeur
meerdere keren per dag)
Zware lichamelijke inspanningen of zware
krachttraining
AdemhalingsoefeningenGewichten heffen en tillen > 3 kg
Lichte mobiliserende oefeningen voor de
armen en benen
Oefeningen met veel druk op de buik (sit-ups, planken)
Ileostoma en colostoma: fietsen op een hometrainer met een lichte weerstandZwemmen of contactsporten
 Urostoma: fietsen (op een hometrainer)

Het doel is het behouden van de basisconditie en het herwinnen van controle over ademhaling en houding.

Voorbeeldoefeningen

Fase 1: 0-6 weken postoperatief

Ademhalingsoefeningen

  1. Diep inademen door neus en uitademen door mond. Doe dit 5 keer.
  2. Diep inademen door neus en 3 seconden pauze en uitademen door mond. Doe dit 5 keer.
  3. Inademen, nog wat meer inademen en uitademen door mond. Doe dit 5 keer.

Knieën heffen in stand

  1. Sta rechtop eventueel met steun aan een muur of stoel.
  2. Til één knie langzaam richting borst, binnen je comfort.
  3. Houd je rug recht en span je buik licht aan. Zet de voet rustig neer en wissel van been.
Knie heffen

Been zijwaarts heffen

  1. Sta rechtop, eventueel met steun aan een muur of stoel.
  2. Til één been langzaam gestrekt en zijwaarts omhoog.
  3. Probeer mooi rechtop te blijven staan, enkel je been beweegt.
  4. Breng je been gecontroleerd terug en wissel van been.
Been zijwaarts heffen

Squat

  1. Ga rechtop staan met je voeten op heupbreedte.
  2. Buig rustig je knieën en heupen alsof je op een stoel gaat zitten.
  3. Houd je rug recht, je schouders mogen wat naar voren bewegen.
  4. Duw jezelf rustig weer omhoog.
Squat

Lunges

  1. Sta rechtop en zet één voet een stap naar
    voren.
  2. Buig beide knieën licht tot je stabiel staat.
  3. Houd je romp recht en je gewicht verdeeld.
  4. Duw jezelf terug naar de startpositie en
    wissel van been.
Lunge

Pompen tegen een muur

  1. Ga met je gezicht richting de muur staan.
  2. Plaats je handen tegen de muur en hou je armen gestrekt.
  3. Plooi je armen terwijl de rest van je lichaam gestrekt blijft, span je buik licht aan.
  4. Strek je armen opnieuw uit zodat je weer bij de beginpositie komt.
Pompen tegen muur

Glute bridge

  1. Ga op de grond liggen met gebogen knieën en voeten op heupbreedte.
  2. Houd je armen naast je lichaam.
  3. Til je heupen rustig omhoog tot een rechte lijn van schouders tot knieën.
  4. Span je bilspieren aan en laat rustig zakken.
Glute bridge

Single leg raises in de ruglig

  1. Ga op je rug liggen met één knie gebogen, deze voet blijft op de grond.
  2. Houd het andere been gestrekt.
  3. Til het gestrekte been langzaam omhoog.
  4. Laat het gecontroleerd zakken zonder je rug hol te trekken.

Oefeningen vanaf week 3 postoperatief

Dead bug (armen en benen NIET samen, hoofd op de grond laten liggen)

  1. Ga op je rug liggen met je armen recht omhoog richting plafond.
  2. Breng je heupen en knieën in een hoek van 90 graden (bovenbenen recht omhoog, onderbenen horizontaal).
  3. Laat je hoofd ontspannen op de grond liggen.
  4. Strek langzaam één arm of één been uit, terwijl je lage rug op de mat blijft.
  5. Breng terug naar het midden en wissel rustig af.
Dead bug arm
Dead bug been

Heel touches in ruglig (voeten op de grond houden)

  1. Ga op je rug liggen met gebogen knieën en voeten plat op de grond.
  2. Strek je armen langs je lichaam.
  3. Reik met je rechterhand naar je rechterhiel door je romp licht zijwaarts te bewegen.
  4. Kom terug naar het midden en herhaal links.
Heel touches
6-12 weken

Fase 2: 6-12 weken na de operatie

Wanneer de wonden goed genezen zijn en de arts en stomaverpleegkundige zijn akkoord, mag de intensiteit geleidelijk verhoogd worden.

Wat mag welWat nog niet mag
Verlengen van wandelingenHele zware repetitieve taken en extreme
beroepen
Lichte spierversterkende oefeningen
(weerstandsband, lage gewichten)
Hoge impact sporten: gewichtheffen, rugby, turnen, Hyrox/Crossfit competitie, kayakken, vechtsport met veel contact, competitie roeien
Pilates, yoga (met aangepaste oefeningen) 
Core-stabilisatie met nadruk op diepe
dwarse buikspieractivatie
 
Ileostoma en colostoma: verzwaren van fietstochten 
Urostoma: fietsen op een hometrainer met een lichte weerstand 

Het doel is om de algemene fysieke conditie te verbeteren en spierkracht vergroten.

Voorbeeldoefeningen

Fase 2: 6-12 weken postoperatief

Zijdelingse plank

  1. Ga op je zij liggen, steun op je onderarm.
  2. Strek je benen en plaats je voeten op elkaar.
  3. Span je buik- en bilspieren aan.
  4. Hef je heupen tot je lichaam een rechte lijn vormt.
Zijdelingse plank

Pomphouding (maximaal 10 seconden)

  1. Ga in buiklig en plaats je handen onder je
    schouders.
  2. Duw je lichaam omhoog tot steun op
    handen en tenen.
  3. Houd je lichaam recht van hoofd tot hielen.
  4. Span je buik- en bilspieren aan.
  5. Houd deze houding maximaal 10 seconden
    vast.
Pomphouding

Dead bug arm + been 

  1. Ga op je rug liggen met je armen recht omhoog richting plafond.
  2. Breng je heupen en knieën in een hoek van 90 graden (bovenbenen recht omhoog, onderbenen horizontaal).
  3. Laat je hoofd ontspannen op de grond liggen.
  4. Strek langzaam één arm en het tegenovergestelde been richting de grond, zorg dat je onderrug niet loskomt van de grond.
  5. Kom gecontroleerd terug en wissel van zijde.
  6. Beweeg traag en gecontroleerd, stop als de onderrug loskomt van de mat.
Dead bug arm + been

Oblique curl

  1. Ga op je rug liggen met knieën gebogen.
  2. Plaats je handen naast je hoofd of gekruist op de borst.
  3. Breng je schouder schuin omhoog richting de tegenovergestelde knie. Probeer met je elleboog, je tegenovergestelde knie aan te raken.
  4. Zak gecontroleerd terug.
  5. Wissel van zijde.
Oblique curl
Oblique curl 2

100s

  1. Ga op je rug liggen en buig je benen.
  2. Hef je voeten wat van de grond.
  3. Hef je hoofd en schouders een beetje van de grond.
  4. Strek je armen naast je lichaam.
  5. Beweeg je armen snel op en neer.
  6. Adem rustig en gecontroleerd door.
100s

Bear plank

  1. Ga op handen en knieën zitten.
  2. Plaats handen onder schouders en knieën onder heupen.
  3. Hef je knieën enkele centimeters van de grond.
  4. Houd je rug recht en buik aangespannen.
  5. Adem rustig en houd de positie vast voor ongeveer 10-15 seconden.
Bear plank

Lunges met gewicht van 1kg 

(Tip: gebruik een fles water van 1L of een pak rijst van 1kg)

  1. Neem een gewicht van ongeveer 1kg in elke hand.
  2. Sta rechtop en zet één voet een stap naar voren.
  3. Buig beide knieën licht tot je stabiel staat.
  4. Houd je romp recht en je gewicht verdeeld.
  5. Duw jezelf terug naar de startpositie en wissel van been.
Lunge met gewicht
Lange termijn

Fase 3: op langere termijn (vanaf ongeveer drie maanden)

Op lange termijn kunnen de meeste patiënten hun activiteiten grotendeels hervatten, mits goede techniek en bescherming.

Tips

Algemene tips

  • Gebruik comfortabele kleding (geen strakke broeksriem over de stoma).
  • Controleer je stoma voor en na het sporten.
  • Drink voldoende, zeker bij warm weer en wanneer je een ileostoma hebt. Je verliest namelijk meer vocht via de stoma waardoor je een grotere kans hebt op uitdroging.
  • Bij pijn of een trekkend gevoel stop je best even en neem je indien nodig contact op met de
    stomaverpleegkundige of kinesist.
  • Je kan eventueel je stoma extra beschermen en je buik ondersteunen met een stomasteunband.
  • Vraag advies aan je kinesist bij twijfel. Je mag altijd mailen naar volgend e-mailadres: abdominalekine@uza.be 
Hernia

Sporten met een parastomale hernia

Het is belangrijk om fysiek actief te blijven, ook als je een parastomale hernia hebt.

Richtlijnen

  • Probeer nog steeds te voldoen aan de richtlijnen van de WHO: 150 min. per week matig intensief sporten, twee keer per week krachttraining.
  • Oefeningen uit fase 1 mogen uitgevoerd worden.
  • Meer uitdagende oefeningen (fase 2) moeten niet vermeden worden. Deze mag je ook doen als je ze goed kan uitvoeren zonder extra bolling of uitstulping ter hoogte van de parastomale hernia.
Team

Onze zorgverleners staan voor je klaar

Hieronder vind je een overzicht van de zorgverleners die deel uitmaken van ons team en hun specifieke rol in de behandeling en ondersteuning van onze patiënten.

Artsen

Consulenten en geassocieerde artsen

Verantwoordelijken

Administratieve medewerkers

Paramedici

Paramedici

Betrokken diensten

  • Je kan bij de dienst abdominale heelkunde terecht voor chirurgische ingrepen ter hoogte van slokdarm, maag, dunne darm, dikke darm, endeldarm, anus en buikwand.
  • De dienst fysische geneeskunde en revalidatie behandelt ziektebeelden van het beendergestel, de spieren, de pezen, de gewrichten, wervelkolom en de zenuwbanen.
Overige

Kom jij ook?