ERAS bij dikkedarmchirurgie

ERAS (Enhanced Recovery After Surgery) is een kwaliteitsprogramma dat toegepast wordt bij dikkedarmoperaties.

Maak een afspraak

Route 131

Wat is ERAS bij dikkedarmchirurgie?

ERAS (Enhanced Recovery After Surgery) is een kwaliteitsprogramma dat toegepast wordt bij dikkedarmoperaties. Dat wilt zeggen dat we zorgmaatregelen hanteren om jouw herstel na de operatie te verbeteren en te versnellen. Dit heeft als gevolg dat je na 1 à 3 dagen na de operatie naar huis kan. Thuis verder herstellen is vaak beter dan in het ziekenhuis omdat je in je eigen vertrouwde omgeving bent, wat zorgt voor meer comfort en rust.

Waarom onderga je een dikkedarmoperatie?

Een dikkedarmoperatie (colonoperatie) is noodzakelijk bij verschillende aandoeningen zoals darmkanker, divertikels, poliepen, ontstekingen, etc. Afhankelijk van de plaats van de aandoening is een andere soort operatie nodig. Bij deze gestandaardiseerde ingrepen wordt bijna altijd 20 tot 30 cm darm verwijderd. Dit heeft voor jou geen blijvende gevolgen.

Soorten darmoperaties:

Ileocecaal resectie: het verwijderen van de overgang van de dunne darm tot het
einde van de blindedarm (caecum).
Hemicolectomie rechts: het verwijderen van de opstijgende dikke darm (colon
ascendens) en de blindedarm (caecum).
Hemicolectomie links: het verwijderen van de afdalende dikke darm (colon
descendens) en het S-vormige deel van de dikke darm (sigmoïd).
Sigmoïdectomie: het verwijderen van het S-vormig deel van de dikke darm
(sigmoïd).

De arts bespreekt met jou welke operatie je ondergaat.

De dikke darm

Hoe werkt de dikke darm?

We nemen voedsel in via de mond. Vervolgens gaat het voedsel door naar de slokdarm, de maag, de dunne darm en de dikke darm. De dikke darm is het laatste deel van het spijsverteringskanaal. Hierin wordt water van de stoelgang gescheiden.

Waar bevindt zich de dikke darm?

De dikke darm bestaat uit 6 delen:

Blindedarm of caecum: AA
De blindedarm bevindt zich rechts aan het begin van de dikke darm, waar de dunne darm in uitmondt. De appendix hangt aan de blindedarm vast.
Opstijgende dikke darm of colon ascendens: A
De opstijgende dikke darm is het deel dat rechts in de buik aan het begin van de dikke darm ligt.
Dwarse dikke darm of colon transversum: B
Het colon transversum is het dwars verlopende deel dat bij de lever begint en eindigt bij de milt.
Afdalende dikke darm of colon descendens: C
De afdalende dikke darm is het afdalende deel dat bij de milt begint en eindigt bijhet sigmoïd. Dit deel van het colon bevindt zich ter hoogte van de linkerzijde van de buik.
Sigmoïd: D
Het sigmoid is een deel van de dikke darm dat een S-vormige bocht maakt.
Endeldarm of rectum: E
Het rectum of de endeldarm bevindt zich aan het einde van het sigmoïd en eindigt bij de anus.

Verloop van ERAS bij dikkedarmchirurgie

1
Preoperatief verloop
Consultatie
Voor de operatie kom je op consulatie bij de arts. Hij/zij bespreekt met jou enkele zaken:
Waarom jij de dikkedarmoperatie zal doorgaan
Welke dikkedarmoperatie jij ondergaat
Welke mogelijke complicaties er kunnen optreden. Dit kan namelijk je verblijf verlengen
Hoe de volledige opname verloopt
Screening en risico op ondervoeding
De arts bekijkt of er risico is op ondervoeding na jouw operatie.
Jouw BMI wordt aan de hand van uw lengte en gewicht berekend.
Er wordt nagevraagd of je de laatste 3 maanden vermagerd bent of je recent ernstig ziek bent geweest waardoor jouw voedingsinname verlaagd is.
Er wordt een Malnutrition Universal Screening Tool (MUST) bij jou afgenomen.
Afhankelijk van de uitslag maken wij voor jou een afspraak met de diëtist voor voedingsadvies.

Preoperatieve optimalisatie
Mocht dit nog niet gebeurd zijn doen we een bloedname met hemoglobine- en/of ijzerwaardebepaling. Als deze te laag is, word je gecontacteerd voor het inplannen van een ijzerinfuus.
Daarnaast geven we ook algemeen advies over stoppen met roken, alcoholgebruik, voldoende beweging.

Voedingsadvies (je krijgt een ERAS voedingsdocument van de arts of diëtist)
Avond voor de ingreep
Als je niet diabeet bent, drink je tussen de 18.00 en 24.00 uur 800 ml koolhydraatrijke drank of appelsap. Je kan kiezen uit:
Nutricia PreOp (te koop bij de apotheek)
Helder appelsap
Grenadine: 100 ml grenadine + 700 ml water
Dag van de operatie
2 à 3 uur voor de ingreep drink je nog 400ml koolhydraatrijke drank. Je kan kiezen uit:
Nutricia PreOp (te koop bij apotheek)
Helder appelsap
Grenadine: 50 ml grenadine + 350 ml water
Darmvoorbereiding
Dit is enkel nodig in uitzonderlijke gevallen. Jouw arts schrijft deze dan voor en geeft instructies.
2
Dag van de operatie
Je meldt je aan bij het onthaal in de inkomhal.
Onze collega’s van het onthaal wijzen je de weg naar de verpleegafdeling. De verpleegkundige brengt je naar de preoperatieve box. Je wordt hier opgehaald door de operatieverpleegkundige. De anesthesist ontvangt je in de operatiezaal.
Na de operatie word je wakker zonder een blaassonde, maagsonde en drainagesysteem.
Wat krijg je op de dag van de operatie?
Aangepaste compressiekousen
Na de operatie wordt er 3 keer gedurende 2 uur een beenpomp aangelegd om te
voorkomen dat er zich bloedklonters vormen. Deze beenpomp masseert jouw benen om de bloedsomloop te bevorderen en pijnlijke, vermoeide en zware benen en voeten te voorkomen.
Er wordt een infuus van 1 liter gedurende 24 uur toegediend.
De kinesitherapeut of verpleegkundige komt langs om je te helpen met jouw mobilisatie. Hij of zij helpt je rechtop te zitten. Probeer dit minstens gedurende 2 uur vol te houden.
Na de operatie mag je drinken. Jij krijgt van ons een helder koolhydraatrijk drankje van 400 ml, als je niet diabeet bent. Dit versnelt jouw herstel. Daarnaast mag je ook heldere dranken drinken en/of yoghurt eten.
Indien je braakt, kan de arts beslissen alsnog een maagsonde in te brengen
Tromboseprofylaxe
Om trombose te voorkomen, dient de verpleegkundige op de dag van de operatie een injectie tromboseprofylaxe toe. Hiermee gaan we de vorming van bloedklonters tegen. Je krijgt daarnaast ook trombosekousen.
Triflow
Dit is een toestel om jouw ademhaling te optimaliseren na de operatie. Na de operatie wordt de werking ervan uitgelegd.
Waarom raden we Triflow aan?
De meeste patiënten durven na een operatie niet diep in- en uit te ademen of vlot te bewegen om pijn te vermijden. Dit kan leiden tot complicaties en daarom is het van belang dat je na de operatie jouw ademhaling zo vlug mogelijk optimaliseert.
3
Na de operatie
De dag na de operatie komt de verpleegkundige ‘s morgens langs om bloed af te nemen. In de loop van de voormiddag verwijdert de verpleegkundige het infuus om de kans op infecties te verkleinen.
Je start met licht verteerbare voeding. Daarnaast krijg je bijkomende energierijke drinkvoeding 2 keer per dag. Een kauwgom stimuleert jouw darmwerking. Daarnaast zijn er geen voedingsmiddelen die je per se moet vermijden na de ingreep. Wel is het mogelijk dat je bepaalde voedingsmiddelen niet meer verdraagt. Dit is heel persoonsgebonden.
Probeer minstens 6 uur te bewegen: rechtop zitten in de zetel, oefenen met het Triflow-ademhalingstoestel, actief deelnemen aan kinesitherapie en lopen op de gang. Hierbij krijg je hulp van de kinesitherapeut of verpleegkundige. Het is belangrijk dat je voldoende beweegt om je herstel te bevorderen. ‘s Avonds dient de verpleegkundige een tromboseprofylaxe-injectie toe.
4
Nazorg
De hechtingen zijn zelf absorbeerbaar en hoeven niet verwijderd te worden. Hierover werd huidlijm aangebracht. Hiermee kan je douchen. Soms wordt er wel een verband aangebracht. Indien dit bevuild of nat is, kan je dit zelf vervangen. Bij roodheid, pijn en etterverlies neem je best contact op met jouw arts. Thuis zet je de injectie met tromboseprofylaxe verder. Je kan dit 1 keer per dag zelf toedienen of via thuiszorg laten toedienen. Jouw arts bepaalt hoelang je deze injecties moet verderzetten.
Pijnbestrijding
Indien je geen maagzweren, bloedingen, chronische nierinsufficiëntie, TIA (een tijdelijke afsluiting van een bloedvat in de hersenen) of CVA (herseninfarct) hebt gehad, mag je de volgende medicatie innemen om jouw pijn te stillen:
Paracetamol 4x1 g per dag
Ibuprofen 2x600 mg per dag
Om jouw maagwand te beschermen tegen maagzuur mag je Pantomed 40 mg innemen zolang je ook Ibuprofen inneemt.
Ontslagvoorbereiding
De arts zal je dagelijks evalueren en met jou bespreken of je naar huis mag gaan. Dit duurt meestal 1 à 3 dagen na de operatie. Als de arts beslist dat je klaar bent om thuis verder te herstellen, zal het ontslag steeds vóór 11 uur ‘s morgens zijn.
Follow-up
Twee à drie weken na de operatie heb je een afspraak bij de chirurg.
5
Afspraken voor en na de operatie
Voor en na de operatie ga je bij verschillende specialisten langs die jou zullen begeleiden en opvolgen. De behandelende arts bespreekt met jou welke afspraken nodig zijn en voorziet een operatiedatum. De opname gebeurt in principe de dag van de ingreep. De week voor de operatie krijg je meer informatie over wanneer je wordt opgenomen.
Consultatie bij de anesthesist
Je gaat op consultatie bij de anesthesist. Hier krijg je uitleg over de anesthesie, het verloop in het operatiekwartier en de pijnmedicatie na de operatie. In de voorbereiding op de operatie en om complicaties te vermijden, kunnen er bovendien
nog andere afspraken gemaakt worden bij de hart-, long-, nier of andere specialist.
Voedingsadvies bij de diëtist
Indien je ondervoed bent of je een verhoogd risico hebt op ondervoeding, krijg je een afspraak bij de diëtist. De diëtist overlegt met jou hoe je jouw voeding kan aanpassen om jouw voedingstoestand zo optimaal mogelijk te krijgen. Meestal is er speciale bijvoeding nodig. Twee weken na de operatie wordt er een nieuwe afspraak vastgelegd, indien nodig.
Datum van de operatie
De arts voorziet voor jou een operatiedatum. De opname gebeurt de avond voor jouw operatie om 16.30 uur. Omdat de meeste patiënten vanaf dit moment nuchter moeten blijven, voorzien we geen avondmaal. Vraag op voorhand na of of je ook
nuchter moet blijven. Indien dit niet het geval is, kan je nog steeds een avondmaal aanvragen.
Controleafspraak na de operatie
Een aantal weken na de operatie kom je op controle op de raadpleging abdominale heelkunde.

Klinische studies

Elk jaar nemen er in het UZA heel wat patiënten deel aan klinische studies. Dit gebeurt op vrijwillige basis. Indien er op de dienst waar je bent opgenomen een specifiek onderzoek loopt, zal je eventueel gevraagd worden om hieraan deel te nemen. Je hebt de volledige vrijheid om te beslissen of je hier al dan niet op in wenst te gaan. Indien je deelneemt of in de toekomst deelneemt aan klinische studies, kan je met je vragen terecht bij je behandelend arts.

Wat is een klinische studie?

Hier vind je een overzicht van lopende klinische studies binnen het UZA

Onze zorgverleners staan voor je klaar

Hieronder vind je een overzicht van de zorgverleners die deel uitmaken van ons team en hun specifieke rol in de behandeling en ondersteuning van onze patiënten.