Spinaal kanaalstenose (cervicaal of lumbaal)
Spinaal kanaalstenose is een vernauwing van het wervelkanaal die druk uitoefent op zenuwen of het ruggenmerg, wat leidt tot pijn en bewegingsproblemen.
Synoniemen
Wat is een spinaal kanaalstenose?
Dit is een vernauwing van het wervelkanaal in de rug, waardoor het ruggenmerg en de zenuwen minder ruimte hebben. Dit kan druk op de zenuwen veroorzaken, wat pijn, gevoelsstoornissen of krachtsverlies in benen en soms armen veroorzaakt.
Soorten
Een spinale kanaalstenose kan op verschillende plaatsen in het spinaal kanaal voorkomen. De meest voorkomende locaties zijn cervicaal en lumbaal.
Symptomen
- Bij cervicale stenose: Gevoelloosheid of tintelingen in armen en/of benen, krachtsverlies, evenwichtsproblemen, moeite met fijne motoriek (zoals het dichtknopen van knopen), en schokkerige sensaties in armen of benen bij buigen van de nek.
- Bij lumbale stenose: Pijn in de onderrug, uitstralende pijn naar de benen, krampen of stijfheid in de benen tijdens het lopen, een brandend of tintelend gevoel in de benen. Deze symptomen verminderen vaak wanneer de patiënt vooroverbuigt of gaat zitten.
Deze symptomen kunnen al langer bestaan of gradueel verergeren. In dat geval kun je een afspraak maken op de dienst neurochirurgie.
Neem direct contact op met de spoedgevallen bij de volgende klachten:
- Krachtvermindering in armen of benen
- Gangproblemen of onhandigheid
- Doof gevoel in de regio van het zitvlak
- Problemen met plassen of stoelgang
- Erectiestoornissen
Oorzaken
De meest voorkomende oorzaak is leeftijdsgebonden slijtage van de wervelkolom. Hierbij verdikken gewrichten en banden, en neemt de tussenwervelschijf in dikte af, waardoor het kanaal nauwer wordt. Andere oorzaken zijn aangeboren vernauwing, herhaalde rugblessures of eerdere rugoperaties.
Symptomen
Patiënten ervaren vaak pijn, tintelingen of gevoelloosheid in de benen bij lopen of staan. Rust vermindert de klachten. Soms ontstaat spierzwakte of een verminderde balans. In ernstige gevallen kan urineren of ontlasting controleren moeilijk worden.
Diagnosestelling
De arts onderzoekt de rug en benen en vraagt naar het klachtenpatroon. Röntgenfoto’s tonen de wervelstand en slijtage, maar een CT-scan of een MRI-scan geeft een duidelijk beeld van de zenuwdruk en de mate van vernauwing.
Beeldvormend onderzoek:
- MRI-scan: Geeft het meest gedetailleerde beeld van de wervelkolom en maakt de ernst van de vernauwing en de betrokken structuren zichtbaar.
- CT-scan: Helpt om de botstructuren van de wervelkolom beter in kaart te brengen en kan eventuele botwoekering (bijvoorbeeld artrose) aantonen.
- Röntgenfoto: Kan gebruikt worden om de stand van de wervelkolom te beoordelen.
Behandeling en nabehandeling
Behandeling
De behandeling is meestal conservatief:
- Fysiotherapie en oefentherapie
- Pijnstilling en ontstekingsremmers
- Aanpassing van dagelijkse activiteiten
Bij ernstige of aanhoudende klachten kan een operatie nodig zijn om het kanaal te verruimen en de druk op de zenuwen te verminderen.
Nabehandeling
Na een operatie start revalidatie met fysiotherapie om spierkracht en mobiliteit te herstellen. Herstel kan enkele weken tot maanden duren, afhankelijk van de ernst van de vernauwing en de gezondheid van de patiënt.
Lumbale of cervicale laminectomie
Bij ernstige stenose kan een laminectomie worden uitgevoerd. Hierbij wordt de wervelboog (lamina) verwijderd om meer ruimte te maken voor het ruggenmerg en de zenuwen in de cervicale of lumbale regio. Soms worden schroeven geplaatst om extra stabiliteit te bieden en instabiliteit te voorkomen.
Laminoplastie
Dit is een alternatief voor een laminectomie in de nek, waarbij de wervelbogen niet volledig worden verwijderd maar worden vergroot (open geplooid) om de druk op het ruggenmerg te verminderen.
Klinische studies
Elk jaar nemen er in het UZA heel wat patiënten deel aan klinisch onderzoek via de dienst waar ze behandeld worden. Zij worden door hun arts gevraagd om hieraan eventueel deel te nemen. Soms zijn er echter ook studies waarvoor gezonde vrijwilligers gezocht worden.
