High-Level Isolation Unit (HLIU) UZA
Het Universitair Ziekenhuis Antwerpen is momenteel het enige referentiecentrum in Vlaanderen voor de opname en behandeling van patiënten met een (vermoeden van) een hoogbesmettelijke infectieziekte. Hiervoor beschikt het UZA over een High-Level Isolation Unit (HLIU).
Wat is de HLIU?
HLIU staat voor High-Level Isolation Unit. Het UZA heeft de enige HLIU in Vlaanderen en is daarmee één van de twee referentieziekenhuizen in België, naast het UMC Sint-Pieter in Brussel.
Deze gespecialiseerde verzorgingseenheid is ontworpen om patiënten met een hoogbesmettelijke infectie (zoals ebola) de beste zorg te kunnen bieden in een zo veilig mogelijke omgeving. Veilig voor zowel de patiënt, de medewerker als de omgeving.
De HLIU maakt deel uit van de dienst algemene inwendige geneeskunde, infectieziekten en tropische geneeskunde. In het multidisciplinaire team is een zeer uitgebreide expertise aanwezig: artsen en verpleegkundigen van de afdeling infectieziekten en intensieve zorg werken er nauw samen met de collega’s van het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG) Antwerpen.
Daarnaast staat de HLIU open voor samenwerking met andere disciplines, zoals kindergeneeskunde, materniteit en andere specialismen. Dit wanneer het nodig is voor patiëntenzorg.
Veilige zorg
Veiligheidsprocedures en trainingen
Alle medewerkers die in contact komen met de (vermoedelijk) besmette patiënt dragen specifieke beschermkledij om zichzelf optimaal te beschermen. Meerdere beschermlagen garanderen een veilige barrière met de (potentieel) besmette patiënt.
De HLIU-medewerkers doen regelmatig verschillende, gesimuleerde oefeningen waarbij een patiënt met een vermoeden van een hoogbesmettelijke ziekte wordt overgebracht van een ander ziekenhuis naar de HLIU in het UZA. Daarnaast oefent het volledige team uiteenlopende realistische scenario’s die zich in de HLIU kunnen voordoen. Zo bereiden de medewerkers zich optimaal voor op de specifieke uitdagingen van zorg in een high-level isolation omgeving, die andere aandachtspunten kent dan een gewone ziekenhuisafdeling.
Die oefeningen zijn nodig om nauwkeurigheid en veiligheid van procedures te blijven verbeteren. Dat gebeurt in samenwerking met de Medische Dienst van de Belgische Defensie, het ITG en de regionale en federale volksgezondheidsautoriteiten.
Verblijf van de patiënt
Patiënten verblijven in aparte isolatiekamers die zijn ontworpen om maximale veiligheid te bieden. Het team volgt de gezondheidstoestand continu op en staat altijd klaar om vragen te beantwoorden of hulp te bieden. Binnen de veiligheidsregels wordt aandacht besteed aan comfort, privacy en communicatie, zodat patiënten zich zo goed mogelijk ondersteund voelen tijdens hun verblijf in de HLIU.
Expertise & samenwerking
Achtergrond
Als reactie op de ebola-uitbraak in West-Afrika in 2014-2016 werd het UZA een Nationaal Referentieziekenhuis op verzoek van de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid.
De HLIU werd opgericht om patiënten op te vangen met verdenking op hoogbesmettelijke infectieziekten. In 2014-2015 werd prof. dr. Erika Vlieghe Nationale Ebola-coördinator in België, waarbij ze toezicht hield op het opstellen en implementeren van multisectoriële richtlijnen om te reageren op mogelijk besmette personen op nationaal niveau.
Internationaal netwerk
De afdeling infectieziekten heeft een actief lokaal, nationaal en internationaal netwerk, waaronder samenwerkingen met HLIU’s van over de hele wereld.
Gezamenlijke internationale bijeenkomsten met Europese HLIU-partners vinden plaats als onderdeel van de coördinatie van epidemieën en biologische risico's (EBRC). Tijdens deze bijeenkomsten worden recente casestudies en benaderingen van zeer besmettelijke ziekten besproken, vaak in combinatie met bezoeken aan de HLIU-locaties ter plaatse.
Daarnaast maakt de HLIU van het UZA deel uit van de International HLIU Nursing Association. De regelmatige contacten met collega’s dragen bij tot de verdere uitbouw en professionalisering van de UZA HLIU.
De expertise van de HLIU reikt verder dan alleen patiëntenzorg. Tijdens de COVID-pandemie deelde het UZA actief kennis met andere Belgische ziekenhuizen. Tussen 2020 en 2022 stond prof. dr. Erika Vlieghe aan het hoofd van verschillende wetenschappelijke comités die de federale overheid adviseerden over pandemiebeheer en paraatheid.
Bezoek aan de HLIU
De HLIU ontvangt regelmatig bezoekers van zowel nationale als internationale partners. Dit kunnen medewerkers van overheidsinstanties, defensie, nood- en hulpdiensten, en collega’s van andere HLIU’s zijn. Tijdens deze bezoeken krijgen zij inzicht in de werking van onze HLIU, de veiligheidsprocedures en de gespecialiseerde zorgverlening die in de unit wordt geboden.
Wetenschappelijk onderzoek
Naast de organisatie van trainingen, vormt wetenschappelijk onderzoek een belangrijk luik binnen de HLIU. Dr. Annelies Mondelaers, die naast haar werk binnen de HLIU in het UZA ook geaffilieerd is met de Universiteit Antwerpen, staat in voor het uitschrijven en coördineren van onderzoeksprojecten rond infectieziekten, met een specifieke focus op hoogbesmettelijke infectieziekten en pandemische paraatheid. Ze werkt nauw samen met zowel interne als externe partners, waaronder verschillende (inter)nationale academische instellingen, de gezondheidsautoriteiten en de Belgische defensie.
In 2023 startte de Universiteit Antwerpen samen met het UZA, het ITG en het RadboudUMC (Nijmegen) een gezamenlijk project om gezondheidswerkers uit de eerste lijn beter voor te bereiden op 'Virus X' (FiLi-Vi-X). Met op maat gemaakte trainingspakketten worden eerstelijns gezondheidswerkers systematisch getraind aan het begin van de alarm- en responsketen.
