Profielschets Zorgcentrum na Seksueel Geweld (ZSG)
Als nieuwe medewerker, student of stagiair krijg je bij ons de kans om waardevolle ervaring op te doen in een uitdagende en leerrijke omgeving. We bieden intensieve begeleiding en ondersteuning, zodat je je snel thuis voelt en je professionele vaardigheden verder kan ontwikkelen. We kijken ernaar uit om samen te werken en je deel te laten uitmaken van ons team.
Heb je vragen of hulp nodig tijdens je eerste dagen? Aarzel dan niet om iemand van het team aan te spreken. We staan altijd klaar om je te helpen!
Veel succes!
Voor nieuwe medewerkers
Als nieuwe collega in het UZA doorloop je een uitgebreid onboardingstraject van ongeveer één jaar. Voor verpleegkundigen start dit traject meteen in de eerste week met het ontvangen van een begeleidingsboekje. Dit boekje helpt jou, je mentor(en) en de hoofdverpleegkundige om inzicht te krijgen in je voortgang tijdens de onboarding en waar extra aandacht nodig is.
In de eerste weken zal je samenwerken met één of meerdere mentoren of ervaren collega's van de afdeling. Zij begeleiden je in het leren kennen van de werkwijze op onze dienst en zorgen ervoor dat je je snel thuis voelt. In de eerste periode dat je bij ons aan de slag bent, sta je steeds dubbel ingepland met een collega verpleegkundige. Op die manier kan je stapsgewijs ervaring opdoen en de werking van een ZSG leren kennen.
Daarnaast ontvang je na vier maanden en na één jaar een evaluatiegesprek met de hoofdverpleegkundige om je voortgang te bespreken en verdere opvolging te garanderen.
Gedurende je eerste jaar volg je ook verschillende lessen binnen het Centraal Oriënteringsprogramma (COP). Houd je e-mail en UZAConnect in de gaten voor de planning van deze sessies.
Voor stagiairs
Momenteel zijn wij, omwille van plaatsgebrek, niet in de mogelijkheid om stagiairs voor een langere periode mee te laten volgen op het ZSG. Korte stages doen we wel, maar voorlopig enkel voor medewerkers vanuit andere organisaties waar we nauw mee samenwerken (parket, politie, …). In de nabije toekomst hopen wij, bij een eventuele uitbreiding van het ZSG, wel studenten te kunnen begeleiden.
Wens je graag meer informatie over stages binnen het UZA, dan verwijzen we je graag naar de stagewebsite. Hier vind je de welkomstgids en alle nodige informatie over je aanmelding en het begin van je stage.
Heb je specifieke vragen over stage, dan kan je altijd contact met ons opnemen via e-mail. We helpen je graag verder!
Een stagedag start bij voorkeur om 08:00. Zo kan je de overdracht meevolgen en krijg je meteen de nodige informatie mee om aan de dag te starten.
Je kan je auto de eerste dag kwijt op de bezoekersparking van het UZA. Na aankomst in het ZSG gaan we samen bij de personeelsdienst een badge ophalen waarmee je de parking ‘s avonds kan verlaten. De volgende dagen kan je a.d.h.v. je badge ook de personeelsparking van het UZA gebruiken. Deze badge heb je ook nodig om binnen te komen in het ZSG, lokalen te openen, … Zorg dat je deze dus altijd bij je hebt.
We hebben in het ZSG een koelkast en microgolfoven ter beschikking. Eten opwarmen is dus geen probleem. Liever de dag zelf iets afhalen? Dat kan in de inkomhal van het UZA bij Delhaize, in de cafetaria (warm en koud) of in het personeelsrestaurant.
Onze zorgverleners staan voor je klaar
Hieronder vind je een overzicht van de zorgverleners die deel uitmaken van ons team en hun specifieke rol in de behandeling en ondersteuning van onze patiënten.
Persoonlijke coaches
Afdeling
Het ZSG biedt allesomvattende psychosociale, medische en forensische zorgen voor slachtoffers van acuut hands-on seksueel geweld. Het bestaat uit een samenwerkingsverband tussen drie primaire partners: het ziekenhuis dat het zorgcentrum huisvest (UZA), de politie en het parket.
In het Zorgcentrum van Antwerpen kunnen slachtoffers van acuut (<7 dagen) hands-on seksueel geweld, met name aantasting van de seksuele integriteit en verkrachting, 24 uur op 24 en 7 dagen op 7 terecht. Slachtoffers kunnen zich rechtstreeks, na doorverwijzing door een hulpverlener of via de politie aanmelden in het ZSG. Alle zorgen die in het ZSG worden geboden zijn gratis en worden op maat en op het tempo van het slachtoffer aangeboden.
Slachtoffers van niet-acuut hands-on seksueel geweld kunnen na afspraak ook op het ZSG terecht voor medische zorgen (tot 30 dagen na de feiten) en psychologische zorg (tot één jaar na de feiten). Wij hebben een nauwe samenwerking met partners van de sociale kaart om slachtoffers van seksueel geweld gericht en warm door te verwijzen voor een langdurig psychologisch traject.
Het ZSG is een ambulante dienst, wat betekent dat slachtoffers hier niet kunnen overnachten. Gemiddeld duurt een bezoek aan het ZSG 4 tot 8 uur. Na de eerste opvang gaan slachtoffers terug naar huis of naar een andere opvang.
Patiëntenpopulatie
Per dag bieden wij aan twee à drie slachtoffers van seksueel geweld zorgen. De gemiddelde leeftijd van de slachtoffers die het ZSG bezoeken is 24 jaar. Ongeveer 90% van de slachtoffers is vrouw, 10% is man en 2% is transgender of non-binair. Eén op drie slachtoffers is minderjarig.
Iedereen die acuut seksueel geweld heeft meegemaakt is welkom in het ZSG, ongeacht leeftijd, geslacht/gender, juridische status, etniciteit en seksuele geaardheid.
Taken binnen ZSG
- Medische zorgen: het verzorgen van eventuele verwondingen en letsels en het uitvoeren van een medisch onderzoek waarbij de fysieke, seksuele en/of reproductieve gevolgen van het seksueel geweld worden behandeld (o.a. SOI-screening, noodanticonceptie, behandeling bij risico op hiv-transmissie en preventieve of geïndiceerde behandeling van hepatitis A of B en van tetanus).
- Forensisch onderzoek: het vastleggen van eventuele letsels en het verzamelen van bewijsmateriaal op het lichaam of op de kledij van het slachtoffer.
- Klachtneerlegging: het neerleggen van een klacht bij de politie. Als het slachtoffer twijfelt over het indienen van een klacht wordt het verzamelde bewijsmateriaal bewaard voor een vooraf afgesproken termijn. Dit kan dan in beslag worden genomen wanneer het slachtoffer later alsnog beslist om aangifte te doen.
- Psychische zorgen: het bieden van een luisterend oor en het geven van informatie en advies over de normale reacties na seksueel geweld en hoe ermee om te gaan. In een Zorgcentrum werken ook klinisch psychologen die het slachtoffer, en indien gewenst ook een steunfiguur, kunnen opvolgen.
- Nazorg: het slachtoffer wordt, na de aanmelding, een tijdje medisch en psychologisch opgevolgd door de medewerkers van het Zorgcentrum. Ook wordt er gezorgd voor een goede doorverwijzing naar de gepaste psychosociale en juridische diensten.
Medewerkers ZSG
ZSG verpleegkundigen: staan in voor de eerste opvang van de slachtoffers. Voeren de eerste medische zorgen uit en doen het forensisch onderzoek. Ze volgen na aanmelding de slachtoffers op door op te treden als casemanager.
Psychologen: staan in voor de psychische (na)zorg van de slachtoffers in het ZSG via gesprekken met hen en hun steunfiguren. Ze zorgen voor een warme doorverwijzing naar externe psychologen en hulpverlening indien nodig.
Artsen: slachtoffers kunnen na hun aanmelding in het ZSG op controle komen bij één van onze artsen of pediater. Zij zorgen voor de medische opvolging op vlak van SOI’s en medicatie (vb. PEP). Er zijn twee artsen die de medische opvolging voor meerderjarige slachtoffers (>16j) opnemen en één arts die deze voor minderjarige slachtoffers (<16j) opneemt.
Administratief medewerker: ieder slachtoffer wordt warm onthaald en ingeschreven aan de balie van het ZSG. Telefoontjes komen ook meestal eerst bij onze administratief medewerker terecht.
Hoofdverpleegkundige: de coördinator is verantwoordelijk voor de operationele organisatie en logistieke ondersteuning van het ZSG. Deze functie omvat het beheer van materiaalvoorziening, personeelsrekrutering en planning, en het garanderen van een kwalitatief en vlot zorgtraject. De coördinator ontwikkelt en bewaakt administratieve procedures (inschrijving, facturatie), faciliteert teamoverleg en casusbesprekingen, en onderhoudt interne en externe communicatie in samenwerking met relevante diensten. Daarnaast staat de coördinator in voor de opvolging van juridische en organisatorische afspraken, vertegenwoordigt het ZSG op nationaal niveau en bewaakt de continuïteit van zorg via personeelsbeleid en registratie.
Medisch coördinator: de medisch verantwoordelijke binnen het ZSG is eindverantwoordelijk voor het opstellen, actualiseren en toegankelijk maken van medische protocollen in samenwerking met diverse disciplines. Hij/zij organiseert jaarlijks infomomenten voor nieuwe artsen, identificeert referentiepersonen in minder courante specialismen en ondersteunt ZSG-medewerkers via casusbesprekingen. De functie vereist actieve deelname aan lokale en nationale ZSG-vergaderingen en een nauwe samenwerking met de ZSG-leidinggevende en het bredere zorgteam.
Coördinator politie: De link tussen de ISG en het ZSG. De politiecoördinator is enkele dagen per week aanwezig in het ZSG en coördineert de ISG bij hun taken. Ook staat zij in voor uitgestelde inbeslagnames van stalen of hulp bij complexe casussen.
Binnen het ZSG hebben we een nauwe samenwerking met:
Inspecteurs seksueel geweld (ISG): deze inspecteurs zijn extra opgeleid om slachtoffers van seksueel geweld te verhoren. Ze werken in duo’s en zijn met een wachtsysteem oproepbaar door de ZSG-verpleegkundigen. De ISG staan in voor het contact met parket om zo een vordering voor forensisch onderzoek te bekomen. Zij nemen het verhoor af van het slachtoffer en/of de steunfiguren. Na het verhoor zorgen zij er ook voor dat de afgenomen stalen in beslag worden genomen.
DNA labo UZA: Els Jehaes is als coördinator van het DNA labo (binnen de dienst forensische geneeskunde) nauw betrokken bij het ZSG. De afgenomen stalen binnen de FOSTA worden regelmatig voor onderzoek naar het DNA labo van het UZA gebracht.
Dag- en weekindeling
Dagindeling
Dagelijks zijn verschillende verpleegkundigen in shiften aanwezig. Slachtoffers, steunfiguren en hulpverleners kunnen ons zowel overdag als 's nachts telefonisch of via mail bereiken of zich aanmelden in het ZSG.
Op volgende momenten vindt er informatie overdracht plaats tussen verpleegkundigen en eventueel andere aanwezige collega’s:
- 06:30 - 07:00
- 08:00 - 08:30
- 14:30 - 15:00
- 22:00 - 22:30
Van maandag tot vrijdag wordt de balie bemand door de administratief medewerker. Zij zorgt voor een eerste warme ontvangst voor iedereen die zich aanbiedt.
Psychologen zijn wisselend aanwezig en werken op afspraak met slachtoffers en steunfiguren die nood hebben aan een gesprek en psychologische begeleiding.
Op maandag en vrijdag is er een pediater aanwezig. Op donderdag kunnen volwassen slachtoffers terecht voor een consult bij onze arts. Op deze dagen merk je vaak wat meer drukte op. Er zijn dan zowel acute slachtoffers als slachtoffers voor opvolging aanwezig. De verpleegkundigen ondersteunen de consultaties bij de arts door staalafnames voor soa screening uit te voeren.
Iedere maandag is er een korte of langere intervisie waarop casussen worden besproken en dienstafspraken worden gemaakt en overlopen.
Taken en handelingen
Verpleegkundige taken
De verpleegactiviteiten die jij het meest zal uitvoeren zijn:
- Acute (psychologische) opvang van een SO en zijn/haar steunfiguren
- Medische zorgen
- Registratie fysieke en vitale parameters
- Eenvoudige wondzorgen
- SOA-testing: veneuze bloedname en afname orale, vaginale, anale wissers
- SOA-preventie en preventie ongewenste zwangerschap: toedienen van medicatie PO, IM inspuiting, vaccinatie, afnemen urinestaal
- Gezondheidsvoorlichting- en promotie
- Educatie
- Psychosociale opvang
- Psycho-educatie (normale traumareacties, …)
- Psychosociale begeleiding
- Veiligheidsinschatting a.h.v. veiligheidsplan
- Telefonisch casemanagement
- Contactname en doorverwijzing sociale kaart
- Forensische zorgen
- Sporenbewarend handelen en educatie hieromtrent
- Afnemen urine- en bloedstalen
- Forensisch onderzoek met sporenafname en beschrijving a.h.v. FOSTA (FOrensisch STAppenplan)
- Casemanagement
- Multidisciplinair teamoverleg

