Outpatient Parenteral Antimicrobial Therapy (OPAT)
OPAT staat voor Outpatient Parenteral Antimicrobial Therapy, ofwel intraveneuze antimicobiële behandeling in de thuisomgeving.
Binnenkort naar het UZA?
Heb je binnenkort een afspraak bij het UZA of kom je iemand bezoeken? Beantwoord enkele vragen en krijg handige tips voor je UZA-bezoek, van thuisvoorbereiding tot navigatie in het ziekenhuis.
Contact
OPAT-verpleegkundige
Niet beschikbaar
Verpleegeenheid D1
Algemene inwendige geneeskunde, infectieziekten en tropische geneeskunde
Niet beschikbaar
Wat is OPAT?
© OPAT-team
Wat zijn de voordelen van OPAT?
Het grootste voordeel van OPAT is dat je behandeld kan worden in je eigen thuisomgeving, en zo ook je dagelijkse activiteiten sneller kan hervatten. We streven er zo naar jou een betere kwaliteit van zorg te bieden.
Voor wie?
De behandelende arts in het ziekenhuis beslist in overleg met het OPAT-team (een arts gespecialiseerd in infectieziekten en een OPAT-verpleegkundige) of een behandeling met intraveneuze antibioticatherapie thuis voor jou mogelijk is. Zij gaan na of aan alle nodige voorwaarden wordt voldaan. De behandelend arts en het OPAT-team zullen alle aspecten van de behandeling voorafgaand met jou bespreken. Jij maakt als patiënt de uiteindelijke keuze of je de intraveneuze antibioticatherapie thuis wil verderzetten. Bij een akkoord via geïnformeerde toestemming zullen de zorgverleners in het ziekenhuis starten met de ontslagregeling. Dit neemt een tweetal werkdagen in beslag vanaf je de toestemming hebt gegeven.
Kostprijs
De kostprijs van de thuisbehandeling hangt af van de therapie die nodig is. Vele antibiotica worden grotendeels terugbetaald in thuistherapie, maar dit is nog niet voor alle antibiotica het geval. Als patiënt betaal je dus een persoonlijk aandeel in
de kosten van deze thuisbehandeling. De kostprijs voor de thuisverpleging wordt in België gedragen door het ziekenfonds. Wat de kostprijs voor de infuusleidingen, oplosmiddelen en spoelmiddelen betreft, is er nog geen verhoogde terugbetaling
op dit moment.Om de kostprijs voor jou als patiënt te beperken, krijg je elke week een nieuwe voorraad materiaal mee. Er wordt door de OPAT-verpleegkundige een inventaris opgemaakt wat en hoeveel er met jou is meegegeven. Bij een volgende raadpleging
neem je het document met de hoeveelheid materialen die overgebleven zijn, ingevuld terug mee. De verpleegkundige zal a.d.h.v. deze inventaris een exacte hoeveelheid materiaal meegeven voor de week nadien. We willen geen teveel aan
materiaal meegeven, gezien we op het einde van de therapie dit materiaal niet kunnen terugnemen en crediteren.Jouw zorgverleners in het UZA zullen vooraf een schatting maken van de kosten die gepaard gaan met de thuisbehandeling en je persoonlijk aandeel hierin. Indien je een hospitalisatieverzekering hebt, raden wij aan het verzekeringskantoor te contacteren. Mogelijks komt jouw hospitalisatieverzekering (deels) tegemoet in de kosten. Voor bijkomende vragen hieromtrent kan je altijd terecht bij de dienst patiëntenbegeleiding van het UZA.
Behandeling / Verloop
- 1
Beslissing OPAT-team
Het OPAT-team beslist of je een thuisbehandeling kan opstarten.
- 2
Ontslag door OPAT-team
- Je krijgt mondelinge en schriftelijke educatie a.d.h.v. de brochure en de website.
- Het OPAT-team neemt contact op met jouw thuisverpleging en geeft eventuele opleiding.
- Het OPAT-team licht jouw huisarts in over je verdere behandeling thuis.
- Indien nodig, voorziet de dienst patiëntenbegeleiding thuiszorg.
- Het OPAT-team voorziet antibiotica en het nodige materiaal voor thuistoediening.
- 3
Thuisbehandeling door de thuisverpleegkundige
Het is belangrijk dat de toediening van antibiotica thuis door een verpleegkundige gebeurt die hiermee vertrouwd is en de nodige opleiding hiervoor heeft gekregen. Heel wat thuisverpleegkundigen zijn hiervoor opgeleid. Indien je thuisverpleegkundige hiervoor niet opgeleid is, kunnen we de thuisverpleegkundige eventueel de nodige opleiding geven in het UZA. Je bent vrij om een thuisverpleegkundige te kiezen voor deze toediening van de antibiotica. Als je al een thuisverpleegkundige heeft/kent, nemen we vooraf met hem/haar contact op. Als je nog geen thuisverpleegkundige hebt, dan zoeken we samen met jou iemand om deze zorg op zich te nemen.
De thuisverpleegkundige begeleid je tijdens de antibioticatoediening. Hij/zij bereidt de medicatie voor, controleert de insteekplaats van de katheter en het katheterverband, geeft de medicatie via een infuus en volgt eventuele infecties op.
Als jouw infuus op minder dan 30 minuten kan doorlopen, blijft de thuisverpleegkundige bij jou om het infuus nadien af te koppelen. Duurt het inlopen langer, dan ziet de thuisverpleegkundige vaak een volgende patiënt en komt hij/zij nadien terug naar jou om het infuus af te koppelen. De thuisverpleegkundige laat zijn telefoonnummer bij je achter, indien je in tussentijd toch problemen ondervindt.
- 4
Opvolging door OPAT-team UZA
Dagelijkse opvolging via UZA@home-app
- Via de UZA@home app volgt het OPAT-team u dagelijks digitaal op. We vragen om een aantal parameters te meten. Je krijgt hiervoor meetapparatuur mee vanuit het ziekenhuis.
- Temperatuur: twee keer per dag
- Gewicht: twee keer per week ’s ochtends nuchter (via een weegschaal van het
ziekenhuis) - Bloeddruk en pols: dagelijks (via een bloeddrukmeter van het ziekenhuis)
- Daarnaast stellen we je nog enkele vragen over jouw symptomen/klachten.
- De instructies en handleidingen hiervoor krijgt u mee naar huis. De OPAT-verpleegkundige zal de UZA@home applicatie en bijhorende toestellen samen met jou installeren in het ziekenhuis.
Het dagelijks digitaal invullen via UZA@home kan je eventueel samen met de thuisverpleegkundige doen.
De OPAT-verpleegkundige van het UZA volgt jouw metingen en ingevulde vragenlijsten op. Op basis van jouw ingevulde gegevens kan de OPAT-verpleegkundige contact met jou opnemen indien nodig (telefonisch of via UZA@home).
Wekelijkse OPAT-raadpleging in het UZA
Je komt wekelijks langs op de OPAT-raadpleging in het UZA. Tijdens deze raadpleging:
- nemen we bloedstalen (op de centrale bloedname-eenheid, route 117) die de
OPAT-arts evalueert - bekijken we het verdere verloop van uw therapie
- controleren en verzorgen we de katheter
- doen we eventuele aanpassingen aan jouw therapie
Aan de hand van de inventaris van resterend materiaal dat je telkens meebrengt, voorziet de zorgverlener een nieuwe voorraad voor de volgende week.
- Via de UZA@home app volgt het OPAT-team u dagelijks digitaal op. We vragen om een aantal parameters te meten. Je krijgt hiervoor meetapparatuur mee vanuit het ziekenhuis.
- 5
Einde van de behandeling
- Je komt op raadpleging bij het OPAT-team om de intraveneuze katheter te verwijderen.
- Laat ons weten hoe je het traject beleefd hebt via de patiënttevredenheidsenquête in de UZA@home app.
Aandachtspunten voor, tijdens en na intraveneuze antibioticatoediening
Antibiotica thuis toedienen is veilig. Omdat elk geneesmiddel een allergische reactie kan uitlokken, gebeuren de eerste twee toedieningen van de antibioticabehandeling steeds in het ziekenhuis.
De thuistoediening van medicatie rechtstreeks in de bloedbaan vraagt ook extra aandacht en waakzaamheid van uzelf en van de thuisverpleegkundige om eventuele problemen te voorkomen en tijdig op te merken.
Thuisomgeving
Het is belangrijk dat je je thuis comfortabel voelt voor de toediening van de antibiotica. Daarnaast moet de ruimte ook voldoende hygiënisch zijn zodat de thuisverpleegkundige op een veilige en correcte manier kan werken. We raden daarom aan met volgende tips rekening te houden:
- Voorzie een ruime plaats waar je comfortabel kan plaatsnemen.
- Zorg ervoor dat deze ruimte proper is door deze geregeld te poetsen en het werkoppervlak zorgvuldig te reinigen.
- Voorzie eventueel een onderlegger voor de thuisverpleegkundige, omdat sommige geneesmiddelen vlekken kunnen achterlaten bij morsen.
- Voorzie een ophangsysteem voor het infuus.
- Houd huisdieren weg uit de ruimte tijdens de toediening van de antibiotica.
- Bewaar de medicatie en het materiaal op een droge en koele plaats, buiten het bereik van kinderen. Sommige geneesmiddelen worden in de koelkast bewaard (2-8°C), in dit geval krijg je de juiste bewaarinstructies van de OPAT-verpleegkundige.
Wanneer en met wie contact opnemen?
Heb je klinische problemen, problemen met jouw katheter of logistieke problemen, contacteer dan:
- Tijdens de kantooruren (8:00 tot 16:30 uur): de OPAT-verpleegkundige via 03 821 45 87
- Buiten de kantooruren/weekend: de verpleegafdeling Infectieziekten Tropische Geneeskunde (D1) via 03 436 81 70
Klinische problemen:
- Kortademigheid
- Uitgebreide huiduitslag, ademhalingsproblemen, zwelling van aangezicht/mond, lage
bloeddruk, bewustzijnsverlies - Huiduitslag zonder andere klachten
- Koude rillingen
- Koorts (> 38,3°C of twee keer >38°C)
- Toename lichaamsgewicht, dikke voeten
- Maag- en darmklachten
- Hoofdpijn, keelpijn
Ondervind je andere klinische problemen, contacteer dan jouw huisarts.
Kathetergerelateerde problemen via de thuisverpleegkundigen:
- Roodheid of etter t.h.v. de insteekplaats
- Zwelling t.h.v. hand, arm, oksel of schouder van katheterarm
- Moeilijke doorgankelijkheid van de katheter
- Accidentele verwijdering of ontkoppeling van de katheter
Logistieke problemen via de thuisverpleegkundige:
- Materiaaltekort
- Medicatietekort
Vermeld bij elk contact bij de huisarts, de wachtarts, het ziekenhuis of de ambulance dat je intraveneuze antibioticatherapie thuis krijgt via ons ziekenhuis (toon hen eventueel de patiëntenbrochure).
Onze zorgverleners staan voor je klaar
Hieronder vind je een overzicht van de zorgverleners die deel uitmaken van ons team en hun specifieke rol in de behandeling en ondersteuning van onze patiënten.
Verpleegkundigen
Ik was ongelofelijk blij toen ik eind mei naar huis mocht. Na vijf maanden kon ik eindelijk weer in mijn eigen bed slapen! En ik kon weer gewoon thuis zijn, bij mijn gezin.
Michael Kruijt
