Kijkoperatie ter hoogte van de borstkas bij kinderen (VATS & RATS)
Een behandeling van de long gebeurt via een open ingreep (thoracotomie) of via een kijkoperatie (thoracoscopie).
Binnenkort naar het UZA?
Heb je binnenkort een afspraak bij het UZA of kom je iemand bezoeken? Beantwoord enkele vragen en krijg handige tips voor je UZA-bezoek, van thuisvoorbereiding tot navigatie in het ziekenhuis.
Maak een afspraak
Thoraxheelkunde | kinderen
Wat is een kijkoperatie van de borstkas?
Voor een operatie in de borstkas (thorax) kan je terecht op de afdeling thoraxheelkunde van de dienst thorax- en vaatheelkunde van het UZA. De behandeling van een longletsel gebeurt via een thoracotomie (een operatie waarbij de borstkas wordt geopend) of via een thoracoscopie (een kijkoperatie in de borstkas of VATS). Een thoracoscopie wordt ook met behulp van de robot uitgevoerd en noemt dan een RATS procedure. Ingrepen gebeuren bij voorkeur via een kijkoperatie.
Een kijkoperatie in de borstkas is de voorkeursingreep op onze dienst. Deze is ingreep is minimaal invasief en biedt verschillende voordelen (op vlak van gebruikte techniek en herstel na de ingreep) ten opzichte van een open chirurgische behandeling van de borstkas (thoracotomie). Inwendig gaat het om dezelfde behandeling.
Wat is een thoracotomie?
Een thoracotomie is een operatie waarbij de borstkas wordt geopend.
Verloop van de thoracotomie
Bij een thoracotomie worden de spieren van de wand doorgenomen en wordt er een grote opening tussen de ribben gemaakt om die te spreiden.
Wat is een thoracoscopie?
Een thoracoscopie is een kijkoperatie in de borstkas en is een alternatief voor een thoracotomie en onze eerste keuze.
Wij gebruiken bij voorkeur de uniportal thoracoscopie of de robot afhankelijk van de leeftijd van het kind. Bij een uniportal thoracoscopie werken we via 1 kleine opening tussen de ribben zonder de ribben te spreiden.
Bij een robot thoracoscopie maken we wel gebruik van poorten maar dit vindt alleen plaats bij oudere kinderen waarbij de ruimte tussen de ribben groter is en de poorten de tussenribruimte niet kwetsen. De voordelen van een robot thoracoscopie zijn dan dezelfde als die van een uniportal VATS.
Wat zijn de voordelen van opereren via een thoracoscopie?
Een kijkoperatie in de borstkas (thoracoscopie of VATS) is minimaal invasief, wat betekent dat de ingreep minder schade toebrengt aan de wand. Er wordt geen spierweefsel doorgenomen en er is geen ribspreiding. Dat resulteert in een sneller globaal herstel van de patiënt.
Welke operaties zijn mogelijk via een thoracoscopie?
Door de vooruitgang in materialen zijn in principe bijna alle ingrepen die via een thoracotomie (open chirurgie van de borstkas) gebeuren ook mogelijk via een thoracoscopie (kijkoperatie in de borstkas). Bepaalde ingrepen zijn zelfs makkelijker uit te voeren via een thoracoscopie dan via een thoracotomie.
Bovendien zijn bepaalde ingrepen die al via een thoracoscopie uitgevoerd werden, nog gemakkelijker uit te voeren dankzij de Da Vinci Xi robot. Dit robotsysteem biedt extra voordelen zoals een grotere vrijheid van beweging van de instrumenten, de aanwezigheid van 4 armen en een 3D-zicht.
VATS of Robotic (RATS)
Opereren in de borstkas via een kijkoperatie staat gekend als VATS of RATS. VATS is de afkorting van de Engelse term “Video-Assisted Thoracoscopic Surgery” ofwel video-geassisteerde thoracoscopische heelkunde. In het UZA maken we gebruik van een uniportal VATS. Indien de thoracoscopie met behulp van de robot wordt uitgevoerd, spreken we van een RATS procedure.
Behandelingen die uitgevoerd worden via een kijkoperatie:
- Biopsies van de long
- Biopsies van de wand van de borstkas (thoraxwand)
- Behandeling van een klaplong (pneumothorax)
- Behandeling van infecties naast de long (empyeem)
- Behandeling van een pectus excavatum
- Wegnemen van gezwellen in de long:
- Primaire gezwellen van de long
- Congenitale (aangeboren) afwijkingen in de long zoals CPAM of sequesters
- Uitzaaiing van gezwellen naar de long vanuit andere organen (metastasen)
- Goedaardige gezwellen van de long
- Abces in de long
Behandeling / Verloop van een thoracoscopie
- 1
Voor de operatie
De patiënt wordt opgenomen op afdeling E1 van het moeder-kind ziekenhuis de dag voor de operatie of de dag zelf van de operatie. Dit bespreekt de kinderthoraxchirurg en de pediater met jou op de raadpleging.
- 2
De operatie
Het verblijf na de operatie is afhankelijk van de aandoening, de uitgebreid van de ingreep en het verloop van de ingreep.
Dit kan op de ontwaakzaal zijn, of een verlengd verblijf op de ontwaakzaal of op intensieve zorgen. Dit wordt op voorhand ook besproken. Eén van de ouders mag mee naar de operatiezaal totdat de patiënt onder narcose is. Na de ingreep worden de ouders op de hoogte gebracht door de kinderthoraxchirurg. Eén van de ouders mag dan naar hun kind zodra het kind goed wakker is. - 3
Na de operatie
De nabehandeling bestaat uit de volgende zaken:
- Eén van de ouders mag op de kamer blijven slapen.
- Je krijgt pijnstillers en rustgevende medicatie om goed te ademen.
- De wondjes worden elke dag gecontroleerd en steriel verzorgd om infecties te voorkomen.
- De buisjes naast de long, die lucht en vocht verwijderen, worden in de week na de ingreep zo snel mogelijk verwijderd.
- Je krijgt ook ademhalingsoefeningen om longinfecties te voorkomen.
- Als er toch een infectie optreedt, krijg je tijdelijk antibiotica.
- 4
Nazorg
Het ontslag van een patiënt hangt af van een 4-tal factoren:
- Het optreden van complicaties
- De duur van de pijnkatheter (afhankelijk van de pijn)
- Het verwijdertijdstip van de buisjes naast de long, die lucht en vocht verwijderen
- De opvang van de patiënt thuis
Afhankelijk van die factoren kan de duur van het verblijf in het ziekenhuis variëren van een paar dagen tot langer. Een patiënt gaat pas naar huis als alles veilig is, de pijn goed onder controle is en de wonden zuiver zijn.
De voordelen na een thoracoscopie (kijkoperatie in de borstkas) zijn:
- Dat de pijnstilling sneller afgebouwd wordt
- Dat de kans op wondinfecties kleiner is
- Dat het herstel sneller verloopt na ontslag uit het ziekenhuis (omdat er geen spierweefsel werd doorgenomen en de ribben niet gespreid werden).
- 5
Opvolging
Je komt nog éénmaal op postoperatieve nacontrole op de gemeenschappelijke raadpleging van de afdeling thoraxheelkunde, dienst thorax- en vaatheelkunde en de dienst pediatrie, waarna jouw eigen kinderarts je verder opvolgt.
Wanneer is een thoracoscopie niet mogelijk?
Bij een (operatie via) thoracoscopie wordt de long stilgelegd (niet beademd). Als dat niet gebeurt, is de borstkas gevuld met de long en kan de long niet bekeken en geopereerd worden.
Er zijn verschillende redenen waarom een long niet stilgelegd kan worden:
- Uitgebreide verkleving tussen long en borstkas.
- De andere long neemt onvoldoende zuurstof op.
- De dubbel-lumen tube of de bronchusblokker kan niet of niet goed geplaatst worden. Om een long te stil te leggen, moet dit speciale buisje (dubbel-lumen tube) of een kleine ballon ingebracht worden in de luchtpijp om de linkerlong apart te beademen van de rechterlong. De kans bestaat altijd dat dit niet (goed) lukt.
Klinische studies
Elk jaar nemen er in het UZA heel wat patiënten deel aan klinische studies. Dit gebeurt op vrijwillige basis. Indien er op de dienst waar je bent opgenomen een specifiek onderzoek loopt, zal je eventueel gevraagd worden om hieraan deel te nemen. Je hebt de volledige vrijheid om te beslissen of je hier al dan niet op in wenst te gaan. Indien je deelneemt of in de toekomst deelneemt aan klinische studies, kan je met je vragen terecht bij je behandelend arts.
