Vruchtbaarheids-onderzoeken mannen

Omdat de interactie van vrouwelijke en mannelijke factoren complex is, zal de fertiliteitsarts u en uw partner onderzoeken om de oorzaak van de verminderde vruchtbaarheid te achterhalen. Voor het stellen van een geschikte diagnose bij de man worden de resultaten van verschillende analyses gebundeld.

Anamnese of medische voorgeschiedenis
Sperma-onderzoek (semenanalyse)
Testisweefselonderzoek (testisbiopsie)
Genetisch onderzoek
Hormonaal onderzoek
Onderzoek naar infectieziekten
Klinisch onderzoek

Anamnese of medische voorgeschiedenis

Tijdens de raadpleging bij de fertiliteitsarts zal de dokter u een vragenlijst voorleggen over volgende onderwerpen:                                                         

  • blootstelling aan toxische stoffen, warmte
  • genitale infecties, traumata
  • ontstekingen van blaas, prostaat
  • cryptorchidie (niet ingedaalde testikels)
  • fertiliteitsproblemen bij ooms, broers, …
  • Hebt u reeds kinderen verwekt?
  • potentie, ejaculatie

Sperma-onderzoek (semenanalyse)

Het onderzoek van spermastalen gebeurt in het CRG in het laboratorium voor Basis Semen Analyse (BSA), ofwel het andrologielabo. Deze bereikt u door route 140 te volgen en daarna de pijlen 'BSA-labo' te volgen (lokaal 2109). Hier ondergaat het spermastaal een routineanalyse, die verder kan uitgebreid worden met extra analyses afhankelijk van de spermakwaliteit en in functie van de toekomstige fertiliteitsbehandeling. De behandelende arts bepaalt welke testen er moeten gebeuren en duidt deze aan op het aanvraagformulier.

Sperma-onderzoek: routineanalyse

Bij een routineanalyse worden volgende parameters bepaald op het spermastaal:

  • volume van het spermastaal
  • aantal zaadcellen (concentratie)
  • bewegelijkheid van de zaadcellen (motiliteit)
  • vorm van de zaadcellen (morfologie)
  • vitaliteit van de zaadcellen: hoeveel procent levende zaadcellen zitten er in het spermastaal
  • Er wordt nagegaan of u antilichamen aanmaakt tegen uw eigen zaadcellen in een MAR-test (Mixed Antiglobulin Reaction test).
  • Er wordt nagegaan of er zich witte bloedcellen in het spermastaal bevinden.

Sperma-onderzoek: capacitatie

Capacitatie is een natuurlijk proces dat de zaadcellen doormaken als zij het baarmoederhalsslijm passeren. Er gebeuren voornamelijk veranderingen in het bewegingspatroon van de zaadcellen en er treden fysiologische veranderingen op de best bewegende zaadcellen. Vermits de zaadcellen tijdens een fertiliteitsbehandeling nooit doorheen het baarmoederhalsslijm opzwemmen, gebeurt deze stap in het laboratorium via spermaselectie door gradiëntcentrifugatie. Tijdens deze voorbereiding in het BSA-labo wordt nagegaan hoeveel bewegende zaadcellen kunnen geïsoleerd worden uit het spermastaal. Dit zal mee bepalend zijn in het plannen van een fertiliteitsbehandeling.

Sperma-onderzoek: test DNA-fragmentatie

Het Basis Sperma Analyse (BSA) labo biedt een nieuwe sperma-analysetechniek aan om verhoogde DNA-fragmentatie in spermatozoa te meten. Bij koppels met subfertiliteit geeft deze techniek belangrijke bijkomende informatie voor een meer specifieke en gepersonaliseerde behandeling. De techniek neemt een volledige dag in beslag en gebeurt op verse spermastalen. De techniek is op afspraak (tel. 03/821.36.84) en enkel 's morgens. 

Sperma-onderzoek: controle na vasectomie (sterilisatie)

Wanneer u een sterilisatie (vasectomie) onderging, kunt u uw spermastaal laten controleren op de aanwezigheid van zaadcellen. De behandelende arts zal u doorgaans aanraden dit te laten controleren om er zeker van te zijn dat de sterilisatie geslaagd is.

Richtlijnen voor het bekomen en afgeven van een spermastaal

  • Openingsuren van het BSA-labo: elke werkdag tussen 8u00 en 14u00.
  • Hebt u een UZA-badge? Dan meldt u zich rechtstreeks aan de balie van het BSA-labo (bij afwezigheid aanbellen). Als u geen UZA-badge hebt, moet u zich eerst aan de inschrijvingen (inkomhal ziekenhuis) registreren. Neem uw siskaart en identiteitskaart mee.
  • Na aanmelden aan de balie van het BSA-labo ontvangt u een steriel potje.
  • Het staal wordt bij voorkeur in het UZA geproduceerd. Hiervoor beschikt het CRG over een aparte ruimte. Als u het staal thuis produceert, moet u het op lichaamstemperatuur houden en binnen 30 minuten na afname op het BSA-labo afgeven.
  • Seksuele onthouding 2 tot 7 dagen voor onderzoek is verplicht.
  • Vooraf wast u handen en penis en u gebruikt geen condoom en heeft geen voorafgaande betrekkingen.

Belangrijk:

  • U meldt zich aan de balie van het BSA-labo voor u het spermastaal gaat produceren. U houdt uw identiteitskaart, UZA-badge en het aanvraagformulier voor semenanalyse bij de hand.
  • Na productie van het spermastaal meldt u zich opnieuw aan de balie van het BSA-labo om het aanvraagformulier verder in te vullen. 
  • U dient over een aanvraagformulier te beschikken dat ingevuld is door uw verwijzende arts vooraleer u een spermastaal binnenbrengt.

Testisweefselonderzoek (testisbiopsie):

Een TESE wordt voornamelijk uitgevoerd wanneer er in het ejaculaat geen zaadcellen worden teruggevonden (azoöspermie).

De term TESE (Testicular Sperm Extraction) betekent dat de arts 1 of meerdere stukjes weefsel van 1 of beide testes operatief (onder algemene of plaatselijke verdoving) zal wegnemen. Een deel van dit weefsel zal in het CRG onderzocht worden op de aanwezigheid van zaadcellen. Bijkomend zal de patholoog een deel van het testisweefsel onderzoeken en nagaan of er een normaal verloop is van de zaadcelproductie en maturatie. Deze pathologische bevindingen worden dan naast deze van het fertiliteitslabo gelegd.  

Genetisch onderzoek

Het genetisch onderzoek of erfelijkheidsonderzoek wordt uitgevoerd op een bloedstaal en omvat een onderzoek naar de chromosomen of naar de bouwstoffen van de chromosomen (DNA).

  • Karyotypebepaling: het karyotype geeft een afbeelding van de chromosomen. Het geeft hun aantal en vorm weer en eventuele afwijkingen. Zo kunnen bijvoorbeeld twee stukjes chromosomen van plaats verwisseld zijn.
  • CF screening: Cystic Fibrosis (CF) of taaislijmziekte of mucoviscidose is een erfelijke aandoening die wordt veroorzaakt door een defect op chromosoom 7. Het is een recessief overerfbare ziekte, waarbij slijm dat op diverse plaatsen in het lichaam wordt afgescheiden, abnormaal taai is. Bij jongens kan onvruchtbaarheid optreden. Personen die drager zijn hebben de ziekte zelf niet en weten meestal niet dat zij drager zijn.
  • Onderzoek naar Y-deleties: het Y-chromosoom is het mannelijk geslachtschromosoom. Het ontbreken van stukjes DNA (deletie) op het Y-chromosoom leidt tot verminderde vruchtbaarheid in meer of minder ernstige vorm. Dit wordt van vader op zoon doorgegeven.

Mocht er een afwijking aangetroffen worden, wordt u doorverwezen naar de dienst medische genetica.

Hormonaal onderzoek

Het hormonaal onderzoek omvat een onderzoek naar de geslachtshormonen en gebeurt op een bloedstaal.

Onderzoek naar infectieziekten

Dit onderzoek omvat een bepaling van een aantal infectieziekten zoals HIV, hepatitis B en C en syfilis.

Klinisch onderzoek

Afmetingen van de testes, echografieën van prostaat en testes.

Deze informatie werd laatst aangepast op dinsdag 30 september 2014 - 17:09
Auteur(s): Team