Thoraco-abdominaal aorta aneurysma (TAAA)

Wat is een thoraco-abdominaal aneurysma?

Door een genetisch aangeboren aandoening, een letsel, ouderdom of ziekte kan de wand van de lichaamsslagader (aorta) zwakker worden en uitzetten. Dit wordt een ‘aneurysma’ genoemd. Als dat gebeurt met zowel de slagader in de borstkas als die in de buik, spreken we van een ‘thoraco-abdominaal ’ aorta aneurysma of TAAA. 

Als de aorta groter wordt, verzwakt de aortawand en kan ze zelfs onder normale bloeddruk scheuren. Daardoor ontstaat een inwendige bloeding. Bij ontdekking van een TAAA dringt een behandeling zich op.

De behandeling gebeurt in de aortakliniek van het UZA.

Indeling TAAA

Een TAAA wordt ingedeeld in verschillende vormen volgens de Crawford classificatie.

Afbeelding 1: De classificatie van de verschillende vormen van een TAAA.

Symptomen

De meeste mensen merken niets van een thoraco-abdominaal aorta aneurysma (TAAA). Meestal ontdekt uw arts deze uitstulping toevallig tijdens een radiografie (beeldvorming) voor een andere aandoening zoals een RX thorax, een CT-scan of NMR

Een bloeding vanuit een TAAA is zeer moeilijk om deze snel onder controle te krijgen, in tegenstelling tot de mogelijkheden bij een AAA of TAA. De kans op overlijden bij een scheur en bloeding van een TAAA is zeer hoog.

Risicofactoren

Erfelijke belasting: Vooral mensen met een erfelijke bindweefselaandoening lopen kans op deze aandoening. Bij de diagnose worden zij doorgestuurd naar de dienst medische genetica voor verder onderzoek van de patiënt en zijn familieleden.

  • Leeftijd: hoe houder, hoe meer kans
  • Roken
  • Een te hoge bloeddruk

Behandelingen

Als de slagader zodanig uitzet of vervormt dat hij gemakkelijk kan scheuren, dringt behandeling zich op. Dit kan door open chirurgie of een endovasculaire behandeling. Beide behandelingsmethoden kennen zowel voordelen als risico’s. De behandelende chirurg overlegt met u welke methode de voorkeur geniet. 

Open chirurgie

De volledige aorta met al haar zijtakken moet vervangen worden. De ingreep gebeurt altijd onder volledige verdoving en kan een volledige dag duren. 

Via een insnede in de buik die doorloopt in de borstkas (thoracofrenolaparotomie) wordt de aorta vrijgelegd (zie afbeelding 2). 

De chirurg vervangt dan het zieke deel van de slagader door een kunststof rechte buis (vaatprothese) (zie afbeelding 3). Om dit te kunnen doen, moet het bloed omgeleid worden van het hart naar de lies om de buikorganen bloed te kunnen geven tijdens deze omvangrijke vervanging. 

Nadien verblijft u altijd op de dienst intensieve zorgen tot u weer naar uw afdeling kunt. In totaal zult u minstens een tweetal weken in het ziekenhuis verblijven. 

Het volledig herstel duurt gemakkelijk twee tot zes maanden.

 

Afbeelding 2: De zieke aorta wordt vrijgelegd door een thoracofrenolaparotomie (incisie van buik en borstkas) (met toelating van Baylor College of Medicine)

Afbeelding 3: De zieke aorta is vervangen door een prothese (met toelating van Baylor College of Medicine)

Endovasculaire behandeling (TEVAR)

 

Bij de endovasculaire techniek wordt een kunstbloedvat ingebracht via de liesslagaders. De borstkas wordt hierbij niet geopend. Er wordt gebruik gemaakt van meerdere prothesen en dit afhankelijk van de benodigde lengte. Soms gebeurt dergelijke plaatsing niet in 1 keer maar in verschillende stappen om de duur van de ingreep te verkorten maar vooral de kans op complicaties zoals verlamming te verminderen. 

Expertise in het UZA

Het UZA heeft naast de erkenning voor een éénvoudige TEVAR plaatsing ook de erkenning en ervaring om meer complexe aneurysmata te behandelen ter hoogte van de borstkas en buik. 

Indien de linker armslagader toch overstent wordt, wordt op voorhand een bypass aangelegd tussen de nekslagader links en de armslagader links. Hierna kunnen dan de endoprothesen geplaatst worden.

Indien de slagaders van de hals ook in het aneurysma liggen, kan gebruik gemaakt worden van een prothese met een uitsparing voor de halsslagaders (fenestrated TEVAR). 

De ingreep voor een klassieke endoprothese gebeurt bijna altijd onder plaatselijke verdoving en duurt ongeveer 1 uur. Dit wordt gedaan om de neurologische status goed te kunnen opvolgen. 

Bij een endovasculaire behandeling van een TAAA gebeurt de ingreep altijd onder narcose en duurt de ingreep veel langer (4-6 uur en langer). De meeste ingrepen gebeuren door punctie van de slagaders (percutaan). De slagader wordt dus niet meer vrijgelegd. Naast de TEVAR wordt er dan ook een BEVAR-prothese ingebracht (afbeelding 4 en 5). Deze techniek heeft de volgende voordelen: 

  • minder bloedverlies
  • minder pijn 
  • minder complicaties 
  • u bent sneller opnieuw mobiel

Afbeelding 4: Techniek van plaatsing van een BEVAR endoprothese (met dank aan G Oderich, Mayo Clinic, USA)


         

Afbeelding 5: Patiënt behandeld met een TEVAR + BEVAR + BifurcatieEVAR endoprothese (3 delen) voor een type 2 Crawford

Opvolging

Eén maand na ontslag komt u op controle op de raadpleging. U moet in principe levenslang opgevolgd worden na beide behandelingen. U komt jaarlijks op controle voor nazicht van de aorta en zijtakken door middel van beeldvorming (CT of MRI), bloedname en klinisch onderzoek.

Deze informatie werd laatst aangepast op maandag 10 september 2018 - 15:09
Auteur(s): Team