Coiling van een hersenaneurysma (via embolisatie)

Wat is coiling via embolisatie?

Om een hersenaneurysma dicht te maken en het risico op een (tweede) hersenbloeding te verkleinen, wordt meestal gekozen voor een coiling.

De interventionele radioloog sluit hierbij de zwakke plek in het bloedvat af embolisatie met fijne metaaldraadjes (coils). De ingreep gebeurt onder volledige verdoving. Na de coiling blijft er een miniem litteken in de lies over. 

Alternatieve behandelingen

Als coiling niet mogelijk is, kan het aneurysma 'geclipt' worden via een schedeloperatie. Soms is een gecombineerde behandeling (coiling en clipping) nodig om het aneurysma af te sluiten (met of zonder cerebrale bypass). Het team van interventionele neuroradiologen en neurochirurgen overlegt altijd om de verschillende behandelopties tegen elkaar af te wegen.

  
A: coiling aneurysma
B: clipping aneurysma 

Hoe verloopt de behandeling?

De behandeling kan gebeuren:

  • bij een acute opname, na een subarachnoïdale bloeding (SAB).
  • bij een geplande opname, wanneer het hersenaneurysma (nog) geen bloeding heeft veroorzaakt.

Voor opname in het UZA

Voor acute opname (na SAB)

In het geval van een hersenbloeding (wanneer het aneurysma barst) gebeurt de behandeling meestal binnen de 24 uur (acute opname). Direct na het stellen van de diagnose van een subarachnoïdale bloeding (SAB) starten we met specifieke medicatie (nimodipine) om de kans op vaatspasmen te verminderen. Bloedverdunnende middelen worden meestal gestopt in verband met een vergrote kans op een nieuwe bloeding.

Aanvullende onderzoeken, zoals een electrocardiogram (ECG), een bloedafname of een hart- of longonderzoek kunnen nodig zijn.

Voor geplande opname (geen bloeding)

Indien uw opname voor de behandeling van een aneurysma gepland is, is het mogelijk dat u voor de opname in het UZA een consultatie krijgt bij de anesthesist.

Aanvullende onderzoeken, zoals een electrocardiogram (ECG), een bloedafname of een hart- of longonderzoek kunnen nodig zijn.

Opname in het UZA

Bij een geplande opname voor de behandeling van een hersenaneurysma meldt u zich de avond voor de ingreep aan op het centrale onthaal van het UZA. Onze onthaalmedewerkers zullen u doorverwijzen naar de verpleegafdeling waar een verpleegkundige alle praktische zaken met u regelt.

Belangrijk:

  • Verwittig de arts of verpleegkundige als u zwanger bent of als u een allergie heeft (bijvoorbeeld voor contrastvloeistoffen). Als u allergisch bent aan contrastvloeistoffen, dan neemt u de avond voor de ingreep een tablet methylprednisolone (32 mg). Die kunt u krijgen aan het onthaal van de afdeling radiologie (route 143).
  • Overleg het gebruik van medicatie met uw arts. Vermeld het zeker als u bloedverdunners gebruikt.
  • Op de avond voor de ingreep mag u vanaf middernacht niets meer eten of drinken. (U dient minimaal 6 uur voor de ingreep nuchter te zijn.) De noodzakelijke medicatie mag u op de ochtend van de ingreep met een kleine hoeveelheid water innemen.

De behandeling: coiling via embolisatie

De ingreep kan één tot meerdere uren duren, afhankelijk van de bereikbaarheid en de grootte van het aneurysma. De ingreep gebeurt onder volledige verdoving.

De interventioneel neuroradioloog voert de ingreep uit in de angiografiekamer (kamer voor bloedvatonderzoek) op de dienst radiologie.

  • U krijgt een infuus met verdoving.
  • Vaak wordt er een blaaskatheter ingebracht via de urineweg.
  • Een dun slangetje (katheter) wordt vanuit de liesslagader tot in de halsslagaders gebracht.
  • Via deze geleide katheter wordt een nog dunner slangetje (microkatheter) heel voorzichtig tot in het aneurysma gebracht.
  • Het aneurysma wordt stap voor stap opgevuld met de coils (fijne spiraalvormige metaaldraadjes), totdat het afgesloten is van de bloedbaan. 
  • Soms wordt er ter hoogte van het aneurysma nog een stent (metalen buisje) geplaatst. De stent verstevigt de bloedvatwand, zorgt voor een aangepaste doorstroming van het bloedvat en houdt de ingebrachte coils op hun plaats. Sommige stent types (flow diverters) zorgen voor een zodanig aangepaste bloedstroom, waardoor het aneurysma (langzaam) verdwijnt. In sommige gevallen kan het aneurysma ook opgevuld worden met een WEB (Woven EndoBridge). Dat is een fijnmazige structuur die de bloeddoorstroming in het aneurysma afsluit. 

Eventuele andere behandelingen gericht op uw individuele situatie zal de arts met u bespreken.

Na de coiling worden de katheters verwijderd en sluit de neuroradioloog het gaatje in de liesslagader af met een speciale plug. Het lichaam zal de plug vanzelf afbreken in ongeveer 2 à 3 maanden.


verschillende voorbeelden van micro coils gebruikt voor het afsluiten van een hersenaneurysma 

Wat gebeurt er na de behandeling?

Bij acute opname (na SAB)

U wordt wakker in de angiokamer of op de uitslaapkamer (recovery), waar we uw toestand regelmatig controleren. Ook de prikplaats in de lies houden we goed in de gaten. Bij ernstige bloedingen houden we u in slaap.

Daarna wordt u naar de dienst medium care of intensieve zorgen gebracht. Meestal wordt er een blaassonde geplaatst. U heeft strikte bedrust en wordt intensief bewaakt aan de monitors. Om het herstel optimaal te laten verlopen, wordt u in deze periode best zo min mogelijk blootgesteld aan externe prikkels. Het bezoek is beperkt. Aangezien u niet uit bed mag, krijgt u meestal anti-trombosekousen, beenpompen of een spuitje om trombose te voorkomen.

Als de situatie het toelaat, wordt u overgeplaatst naar de verpleegafdeling neurochirurgie. Als u uit bed kunt, verwijderen we de blaassonde en de infusen. Meestal mag u dan normaal eten en drinken en bezoek ontvangen op de kamer (bezoektijden meestal van 14u tot 20u).

De prikplaats in de lies kan na de ingreep pijnlijk zijn. Omdat de hersenbloeding zelf niet weggenomen kan worden, kunt u nog last hebben van hoofdpijn, misselijkheid en andere symptomen. De behandeling is bedoeld om een tweede bloeding te voorkomen en om de hersenbloeding geleidelijk aan te kunnen laten genezen. U krijgt pijnmedicatie en medicatie tegen de misselijkheid. Het verdere herstel is afhankelijk van verschillende factoren: ernst van de bloeding, schade door de bloeding en eventuele complicaties tijdens of na de behandeling.

U blijft minimaal 2 weken in het ziekenhuis. Bij ernstige hersenbloedingen kan het verblijf in het ziekenhuis (veel) langer duren. De periode van revalidatie hangt af van de symptomen.

Bij geplande opname (geen bloeding)

U wordt wakker in de angiokamer of op de uitslaapkamer (recovery), waar we uw toestand regelmatig controleren. Ook de prikplaats in de lies houden we goed in de gaten.

Meestal blijft u de rest van de dag op de uitslaapkamer of wordt u overgebracht naar de afdeling medium care of intensieve zorgen. Meestal wordt er een blaassonde geplaatst.

Als alles goed gaat en u voldoende wakker bent, wordt u de volgende dag teruggebracht naar de verpleegafdeling. Als u uit bed kunt, verwijderen we de blaassonde en de infusen. Dan mag u ook weer normaal eten en drinken en kunt u bezoek op de kamer ontvangen.

De prikplaats in de lies kan na de ingreep pijnlijk zijn.

Volg deze richtlijnen om een nabloeding te voorkomen:

  • Blijf direct na het onderzoek minimaal 4 uur plat liggen en hou ook nadien bedrust aan.
  • Gebruik het been van de aangeprikte kant niet (plooi het been ook niet).
  • Gebruik zo weinig mogelijk uw buikspieren (hoest of nies niet overdreven, stel een toiletbezoek uit of ga niet rechtop in bed zitten).

 

U blijft minstens 2 à 3 dagen (soms langer) in het ziekenhuis.

Wat na mijn ontslag uit het UZA?

Uw arts bespreekt met u wat wel of niet kan qua werk en hobby’s. De eerste 4 tot 6 weken is het verstandig om het rustig aan te doen en geleidelijk aan het normale leven weer op te pakken.

  • In geval van een onbehandeld, gedeeltelijk of pas behandeld aneurysma adviseren we om de volgende zaken te vermijden:
    - vliegen
    - drukverhogende momenten (sauna, parachutespringen, duiken, pretparkattracties, intensief sporten, geslachtsgemeenschap,…)
  • In geval van een volledig behandeld aneurysma (mits geen tweede aneurysma) en goed herstel van de ingreep: alles is toegelaten.

Dit gebeurt er na het ontslag uit het ziekenhuis:

  • U krijgt voorschriften voor medicatie.
  • Indien er bij u een stent geplaatst is, zal u minimaal 3 tot 6 maanden bloedverdunners gebruiken.
  • U krijgt een afspraak voor een controle op de neurovasculaire raadpleging, ongeveer 6 weken na de behandeling. Uw artsen bekijken multidisciplinair welke aanvullende behandelingen, revalidatie en medicatie eventueel nodig zijn.
  • Om te controleren of het aneurysma goed is afgesloten, volgt er 3 tot 6 maanden na de behandeling meestal een katheter angiografie. Indien het aneurysma voldoende is afgesloten, kunnen verdere opvolgingen eventueel met een MRI-scan gebeuren. 

Wat zijn mogelijke complicaties en risico’s?

Bij een acute opname (na SAB)

Tot enkele weken na de hersenbloeding kunnen er nog complicaties optreden met ernstige en blijvende gevolgen, ondanks de afsluiting (endovasculaire embolisatie of coiling) van het aneurysma.

  • Veel patiënten hebben na een hersenbloeding last van:
    - prikkelbaarheid
    - geheugenstoornissen
    - hoofdpijn
    - vergeetachtigheid
    - concentratiezwakte
  • Een aantal patiënten herstelt tot hetzelfde niveau als voor de hersenbloeding.
  • Bij anderen treden er veranderingen in het karakter en neurologische stoornissen op (zoals verlammingen of spraakproblemen). Over het algemeen verbeteren deze klachten nog gedurende de eerste 6 maanden, maar ze kunnen ook blijvend zijn.

Bij een geplande opname (geen bloeding)

Voor de behandeling bespreken uw artsen de specifieke risico’s en de eventuele gevolgen met u. Voor de meeste complicaties zijn er behandelingen en is herstel soms mogelijk.

Onderstaande complicaties zijn het meest ingrijpend:

  • Hersenbloeding (subarachnoïdale bloeding): tijdens of na de ingreep.
  • Herseninfarct (beroerte): door het ontstaan van bloedklonters of vaatspasmen, met mogelijke verlamming als gevolg.
  • Bloedklonters: om bloedklonters te voorkomen, krijgt u bloedverdunners voor en na de ingreep.
  • Allergische reacties: heel zelden treedt roodheid, huiduitslag/-zwelling, heesheid, benauwdheid op door het gebruik van contrastmiddelen en/of medicatie.
  • Schadelijke effecten op de nieren: treedt heel zelden op, vooral bij mensen met een minder goede nierfunctie.
  • Nabloeding in de lies: blauwe plek en zwelling die binnen enkele weken vanzelf verdwijnt.

Neem direct contact met ons op (+32 3 821 30 00) als u in de eerste dagen tot weken na de behandeling last heeft van:

  • plotse hoofdpijn
  • toenemende sufheid
  • verlamming of ander functie-uitval
  • nabloeding in de lies

Bijkomende vragen?

Indien u nog vragen heeft kunt u altijd contact opnemen met de behandelende arts, gespecialiseerde verpleegkundige of interventie radioloog via het algemene nummer van de afdeling angiografie van het UZA (+32(0)3 821 38 03)

Deze informatie werd laatst aangepast op woensdag 28 augustus 2019 - 09:08
Auteur(s): Team