Coronavirus COVID-19

Informatie voor patiënten en bezoekers
Meer details Meer details

Verpleegkundige

Verpleegkundige

Datum: 
23/10/2008

Waarom verpleegkunde?

Verpleegkunde is een van die beroepen waarvoor je, zo wil het cliché, geroepen moet zijn. Maar bij Kenny De Cuyper, verpleegkundige op de afdeling orthopedie, ging het ook echt zo.
'Ik wilde altijd al een job met veel sociaal contact. Op een dag werd ik wakker met de gedachte "ik moet verpleegkunde studeren"', vertelt hij.

Ook Bart Van De Vijver, wie werkt op de afdeling longziekten en tropische geneeskunde, was zeker van zijn keuze.

'Als zoon van twee kinesitherapeuten zat ik al een beetje in het wereldje. Ik wist al op 14 of 15 jaar dat ik verpleegkundige wilde worden. Een belangrijke reden was dat ik met Artsen Zonder Grenzen naar het buitenland wilde. Dat is er nog niet van gekomen. Maar ik ben wel voor vier jaar naar Australië getrokken, waar ik gewerkt heb in diverse ziekenhuizen.'

Evi Van Santvoort en Sophie Janssens, respectievelijk aan de slag op intensieve zorgen en spoed, hadden een welomlijnd beeld van wat ze wilden. Verpleegkunde, ja, maar dan binnen een job met de nodige technische uitdaging. 'En actie', lacht Evi.

Opleiding

Evi en Sophie volgden na hun basisopleiding verpleegkunde het bijkomende jaar intensieve zorg en spoedgeneeskunde. Kenny studeerde medisch-sociale wetenschappen bij aan de KU Leuven. Niet om hoofdverpleegkundige te worden, beklemtoont hij, maar om zijn steentje bij te dragen tot een betere kwaliteit in de zorg.

Werken in universitair ziekenhuis

Werken in een universitair ziekenhuis biedt voordelen, vinden de vier.

'Het is niet voor niets een teaching hospital. Er zijn meer kansen tot bijscholing en educatie', zegt Bart.

Sophie en Evi vinden de medische problematiek in het UZA interessanter dan in perifere ziekenhuizen.
'Bovendien heerst hier een open sfeer. Stagiaires worden bijvoorbeeld goed opgevangen. In kleinere ziekenhuizen heb ik meegemaakt dat de studenten het vuile werk moesten opknappen. Dat heb ik in het UZA nooit ervaren', aldus Sophie.

'Artsen en verpleegkundigen werken nauw met elkaar samen, op een gelijk niveau. Er wordt goed gecommuniceerd', vult Evi aan.

Kenny combineert zijn job in het UZA met die van lesgever aan de Antwerpse Karel de Grote-Hogeschool. Die combinatie bevalt hem uitstekend.

'De patiëntenzorg aan bed zou ik nooit willen opgeven, maar ik wil nog iets ernaast. Je kunt zoveel doen om de zorg te verbeteren. Ook in de geriatrie, het domein waar ik me op toeleg. Veel oudere patiënten lijden na een operatie aan verwardheid. Maar er bestaan meetinstrumenten om dat risico vooraf te bepalen, en er zijn manieren om het te voorkomen.'

Taken en verantwoordelijkheden

In de publieke opinie leeft nog altijd het beeld van de verpleegkundige die niet veel meer doet dan patiënten wassen en hun medicatie brengen. Terwijl er, afhankelijk van de dienst, nog zoveel andere taken zijn: assisteren bij operaties, patiënten van de beademing halen, infusen aanbrengen, patiënten voorbereiden op een onderzoek, onderzoeken uitvoeren, voorlichting geven...

Sophie doet haar werk op de spoed vooral graag omdat je er als verpleegkundige een
grote zelfstandigheid hebt en er geen twee dagen dezelfde zijn.

'De ene dag vang je patiënten op de afdeling zelf op, de andere dag rijd je uit met de M.U.G. of ziekenwagen. En dan is er nog het werk in het nachthospitaal, de Chest Pain Unit (CPU), waar patiënten aan de hartbewaking liggen, en de hyperbare kamer. Dat maakt het enorm gevarieerd.'

Ook Evi voelt zich na acht jaar nog altijd goed op intensieve zorgen.

'We worden verwacht echt mee na te denken. Je moet de toestand van de patiënt juist kunnen inschatten, zodat je op tijd kunt anticiperen op problemen. Er doen zich ook regelmatig onverwachte situaties voor, waardoor je niet snel uitgekeken raakt op de job. En je moet altijd blijven studeren, omdat er voortdurend nieuwe technieken en materialen bijkomen.'

Werken in ploegen

In ploegen werken hoort bij de job. Dat heeft zijn voor- en nadelen. Ze vinden het een luxe om overdag regelmatig vrij te zijn, maar een ploegenstelsel kan ook vermoeiend zijn.

'Iets oudere verpleegkundigen verhuizen vaak naar de raadpleging. Dan werk je alleen overdag', zegt Evi.
Sophie: 'Nochtans vind ik de nachten juist het leukst. De sfeer is dan helemaal anders. Er is al eens tijd voor een praatje, er zijn geen telefoons...'

Patiëntencontact

Het patiëntencontact op spoed en intensieve zorgen is minder intensief dan op andere diensten.

'Je ziet de mensen te kort om er een band mee op te bouwen', zegt Sophie. 'Soms vind ik dat jammer, maar het heeft als voordeel dat je de ellende van mensen niet zo snel mee naar huis neemt. Ik vind het wel belangrijk mensen op hun gemak te stellen en naar ze te luisteren. Sommige patiënten voelen zich al voor de helft genezen als ze gewoon hun verhaal kunnen doen.'

'Wij kunnen zelden een babbeltje slaan met onze patiënten. Als ze weer kunnen praten, is het meestal tijd voor een gewone afdeling', lacht Evi.

Voor Kenny en Bart is een goed contact met patiënten juist cruciaal.

'Als een patiënt somber toekomt en ik kan hem na een tijdje op zijn gemak stellen of eens goed laten lachen, ben ik tevreden', zegt Kenny. 'Ik ben niet iemand die de kamer snel binnen en buiten loopt. Als het kan, doe ik eens iets extra's voor de patiënt, zoals zijn haar wassen. Het stoort me niet als ik daardoor een kwartiertje minder lang kan eten.'

Bart: 'Ik vind het belangrijk het vertrouwen van patiënten te winnen. Voor hen is het niet leuk als er altijd iemand anders aan hun bed verschijnt. Daarom vind ik het ook niet erg om een bedlegerige persoon te wassen. Op die momenten is er tijd om rustig te praten. Het merendeel van de mensen die ik verzorg, is vrij dankbaar.'

Als verpleegkundige kun je maar beter over een flinke dosis emotionele intelligentie beschikken, vindt hij.

'Want je bent voortdurend met mensen bezig.'

Hij hecht er ook veel belang aan de patiënt genoeg informatie te geven. Niet alleen bij onderzoeken en operaties, maar ook als zijn toestand opeens achteruitgaat.

'Ook dan is het belangrijk hem en zijn familie in de mate van het mogelijke in te lichten, zodat ze voorbereid zijn. Dat komt ook professioneler over en geeft mensen vertrouwen in je kunnen. Ze waarderen die openheid enorm.'

Omgaan met overlijden

Af en toe zijn er ook moeilijke momenten, bijvoorbeeld wanneer een patiënt overlijdt. Elk gaat daar op zijn of haar manier mee om.

'Toen ik zelf zwanger was, lag hier een jonge vrouw die aan de complicaties van haar bevalling is overleden', herinnert Evi zich. 'Haar man stond aan haar bed met de pasgeboren baby en een driejarig kindje. Dat was erg confronterend. Op zo'n moment is het even slikken en zonder ik me soms een ogenblik af. Maar een sterfgeval kan ook iets moois hebben. De familie is soms heel dankbaar om wat je nog gedaan hebt.'

'Ik probeer niet te lang stil te staan bij een overlijden, maar ben vooral blij dat ik de zorgen van die patiënt nog wat heb kunnen verlichten', zegt Kenny.

Verpleegkunde als roeping

Kenny blijft verpleegkunde in de eerste plaats als een roeping zien.

'Je moet willen zorgen voor een ander, een zekere menslievendheid hebben. Ik ben er zeker van dat veel verpleegkundigen hun werk met hart en ziel doen.'

Bart is het daar helemaal mee eens.

'Een hele dag achter een computer zitten, zou niets voor mij zijn. Op die zeventig of tachtig jaar dat ik op deze aardbol rondloop, wil ik iets betekenen voor anderen.'

Hoe word ik verpleegkundige?

Om als verpleegkundige aan de slag te kunnen, moet je een bachelor in de verpleegkunde of vroedkunde behaald hebben. Dat kan onder meer aan de Karel de Grote-Hogeschool Antwerpen (www.kdg.be), de Hogeschool Antwerpen (www.ha.be), de Katholieke Hogeschool Mechelen (www.khm.be), de Katholieke Hogeschool Kempen (www.khk.be) en het St.-Aloysiusinstituut voor Verpleegkunde in Lier (www.sal.be).
Wil je nadien specialiseren, bijvoorbeeld in intensieve zorg en spoedgevallenzorg, dan kan dat via een bachelor na bachelor. Je kunt het programma binnen één academiejaar afwerken of kiezen voor deeltijds onderwijs, te combineren met een job.

Een andere optie is een master in de verpleegkunde en vroedkunde. Die opleiding richt zich tot verpleegkundigen die bijvoorbeeld hoofdverpleegkundige, lector in een hogeschool of onderzoeksverpleegkundige willen worden. Hiervoor kun je onder meer terecht aan de Universiteit Antwerpen (www.ua.ac.be). De opleiding bestaat uit een schakeljaar en een masterjaar. Ook dit programma kan deeltijds gevolgd worden.

Blijf op de hoogte van nieuws in het UZA via Twitter @uzanieuws en Facebook