De ziekte van Parkinson

donate

 

 

 

In België leven ruim 35.000 personen met de ziekte van Parkinson. Wist je dat niet alleen oudere personen de diagnose parkinson kunnen krijgen? Zeker 10% van de parkinsonpatiënten bestaat namelijk uit dertigers en veertigers, bij deze mensen vangt de ziekte dus voor het 50ste levensjaar aan. Het aantal parkinsonpatiënten blijft wereldwijd toenemen en zal tegen 2040 hoogstwaarschijnlijk verdubbeld zijn. Onderzoek naar de ziekte is dus van groot belang.

Jong parkinsonpatiënt

Paul Mannaerts (zie foto) heeft sinds 2006 de ziekte van Parkinson en is in behandeling in het UZA. ‘Ik was een actieve veertiger op het moment van de diagnose: getrouwd, vader van 2 kinderen en ik had een fulltime job. Parkinson is een ziekte die zich bij elke patiënt anders manifesteert. Dat je aftakelt is jammer genoeg voor elke patiënt realiteit, zowel fysiek als psychisch. Er is nood aan meer bekendheid over de ziekte, maar zeker ook aan financiële steun om meer onderzoek mogelijk te maken naar de ziekte. Hopelijk kunnen we samen zorgen voor een mooiere toekomst voor mensen met de ziekte van Parkinson.’

Behandeling in het UZA

Paul is in behandeling op de dienst neurologie in het UZA. De afdeling neurologie zet zich volop in om parkinsonpatiënten de beste zorg te bieden. Prof. dr. Crosiers vertelt: ‘Het is belangrijk om meer over de ziekte te weten te komen. Wetenschappelijk onderzoek is cruciaal. De diagnose van de ziekte van Parkinson wordt nu gesteld op een moment dat reeds een groot aantal dopamine-producerende hersencellen verloren zijn gegaan. We hebben nood aan behandelingen, die ingrijpen in de vroege fase van de ziekte. We zetten ons daarom in om een zo vroeg mogelijke diagnose te stellen.’

Biomarkers: de tekenen voor de diagnose 

Parkinson is een progressieve hersenaandoening, een ziekte die verergert na verloop van tijd. Naast traagheid, spierstijfheid en trillen, zijn er ook andere problemen. Verschillende symptomen zijn vaak al op te merken voordat de diagnose gesteld wordt. Prof. dr. Crosiers: ‘In een voorstadium van de ziekte zijn er vaak al bepaalde klachten aanwezig, de zogenaamde vroegtijdige bio-markers. Zo hebben veel patiënten de klacht dat hun reukzin is verminderd. Ook kunnen slaapstoornissen, constipatie en depressie gerelateerd zijn aan de ziekte van Parkinson. De ziekte bestaat dus niet enkel uit motorische klachten, zoals trillen en trager bewegen. Het is een ziekte die zowel lichamelijke als geestelijke klachten veroorzaakt. Door de vroegtijdige klachten tijdig te detecteren, hopen we in de toekomst te kunnen voorspellen of iemand de ziekte van Parkinson zal krijgen. Hierbij zullen we gebruik maken van onder andere een gedetailleerd slaaponderzoek, genetisch onderzoek en analyse van vroegtijdige motoriekstoornissen.’ 

Belang van een tijdige diagnose

Bij parkinson ontstaat er in de hersenen een te laag gehalte aan de neurotransmitter dopamine. De cellen die dopamine produceren sterven langzaam af. Door het dopaminetekort wordt de aansturing van spierbewegingen aangetast. Omdat de ziekte progressief is, is het belangrijk om tijdig een diagnose te stellen. ‘Momenteel is er nog geen genezing mogelijk van parkinson. Maar een tijdige diagnose zorgt er wel voor dat we de ziektesymptomen gedurende enige tijd kunnen onderdrukken en het dagelijkse functioneren van de patiënten kunnen verbeteren. Het is daarom belangrijk die vroege fase te karakteriseren en patiënten vroegtijdig te identificeren. Dit zal in de toekomst bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe ziekte-remmende behandelingen.’, aldus dr. Crosiers. 

Behandelingen die het verschil maken!

Er zijn momenteel verschillende behandelingen waar parkinsonpatiënten voor in aanmerking kunnen komen. In de eerste plaats wordt medicatie gegeven om het dopaminegehalte in de hersenen aan te vullen. Het nadeel van deze medicatie is dat patiënten onwillekeurige bewegingen kunnen krijgen en dat de werkzaamheid van deze medicatie op langere termijn vermindert. Paul vertelt: ‘In augustus 2018 kon de medicatie mijn symptomen niet meer onderdrukken. Gezien mijn relatief jonge leeftijd kwam in ik aanmerking voor een diepe hersenstimulatie (DBS), die uitgevoerd werd in 2019.  Ondanks dat het een zeer ingrijpende gebeurtenis is, zijn mijn vrouw en ik heel dankbaar voor deze kans. DBS heeft echt hét verschil gemaakt in mijn leven. Waar ik voor de behandeling niet eens mijn sokken kon aantrekken, kan ik nu weer zelfstandig functioneren!’

Wat is Deep Brain Stimulatie (DBS)?

Bij Deep Brain Stimulatie (DBS) wordt een onderhuidse neurostimulator in de borstkas of buik geplaatst. Deze neurostimulator is verbonden met draden en elektroden, die naar een specifieke kern in de hersenen leiden. Deze elektroden geven een elektrische stimulatie aan de hersenen, zodat de motorische klachten bij mensen met ziekte van Parkinson verminderen. ‘Het voordeel van DBS is dat het symptomatisch effect nagenoeg continu aanwezig is en dat de medicatie teruggeschroefd kan worden. Daarnaast kunnen de stimulatieparameters indien nodig aangepast worden. De plaatsing van DBS gebeurt tijdens een operatie en wordt uitgevoerd door de neurochirurg. De screening van patiënten voor deze behandeling gebeurt op basis van strikte criteria, om de kans op bijwerkingen en complicaties maximaal te beperken. Niet iedere patiënt komt in aanmerking voor deze ingreep.’, vult Dr. Crosiers aan. 

Onderzoek is nodig

Onderzoek naar parkinson is hard nodig. Want de verwachting is dat het aantal patiënten met parkinson wereldwijd zal verdubbelen tegen 2040.  Het UZA neemt daarom deel aan verschillende internationale klinische en academische studies. Daarnaast is er een nauwe samenwerking met de Universiteit Antwerpen. Dit levert het voordeel dat het UZA toegang heeft tot een uitgebreide databank met biologische stalen, zoals DNA en hersenweefsel, dat beschikbaar is voor onderzoek. Want ondanks de verschillende beschikbare therapieën en medicatie is er nog te weinig bekend over de ziekte. Prof. dr. Crosiers: ‘Het feit dat steeds meer personen, ook jongere, de diagnose parkinson krijgen, zorgt ervoor dat de nood aan wetenschappelijk onderzoek groot is. Momenteel kunnen we de ziektesymptomen enige tijd stabiliseren, maar we kunnen het verdere verloop van de ziekte bij de individuele patiënt nog niet exact voorspellen. We willen graag deze voorspelbaarheid meer concreet maken, zodat we hierop beter kunnen inspelen met medicatie en andere therapieën. Daarnaast is het nog niet volledig duidelijk welke triggers een rol spelen in het ontstaan van parkinson. Als we hierin meer inzicht krijgen, kunnen we ook gerichter en meer proactief onze patiënten behandelen.’

Wil je het onderzoek naar de ziekte van Parkinson ondersteunen? Iedere gift, groot of klein, helpt!