Primeur: tongstimulatie oplossing voor ernstig slaapapneu

Primeur: tongstimulatie oplossing voor ernstig slaapapneu

Datum: 
10/01/2014

Stimulatie van de tongzenuw blijkt een efficiënte behandeling van obstructief slaapapneu (OSA) te zijn.  Dat is de conclusie van een wereldwijde studie die gisteren werd gepubliceerd in het “New England Journal of Medicine”, het meest invloedrijke tijdschrift in de wereld over klinische geneeskunde.  Het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA) leverde met prof. Paul Van de Heyning en prof. Olivier Vanderveken (UZA / Universiteit Antwerpen), een essentiële bijdrage aan deze wereldwijde multicentrische studie met 126 patiënten waarbij een neurostimulator werd geïmplanteerd. De ernst van de ziekte verminderde bij deze groep met gemiddeld 70% dankzij het chirurgische implantaat voor ademhalingsgestuurde neurostimulatie.

Meer dan 300.000 Belgen slachtoffer van obstructief slaapapneu
Naar schatting lijden meer dan 300.000 Belgen aan OSA. Bij patiënten met OSA wordt de bovenste luchtweg afgesloten tijdens hun slaap waardoor regelmatig een ademstilstand (of apneu) plaatsvindt. Als dat langer dan 10 seconden duurt en gemiddeld meer dan 5 keer per uur tijdens de nacht voorkomt, spreekt men van OSA. Na elke apneu wordt men wakker. Bovendien gaat dit vaak gepaard met luid, sociaal storend snurken. De periodes van ademstilstand leiden tot zuurstoftekorten in het bloed en de ontwakingen onderbreken het normale slaappatroon. Hierdoor hebben patiënten met niet gediagnosticeerd of onbehandeld OSA een verhoogd risico op hart- en vaatziekten en worden ze vaak moe wakker, zijn overdag slaperig en lijden aan concentratiestoornissen. OSA komt even vaak voor als diabetes of astma, maar meer dan 80% beseft niet dat men eraan lijdt. Bij mannen komt OSA dubbel zo vaak voor als bij vrouwen wegens de anatomie van hun bovenste luchtweg. Verder zijn overgewicht en obesitas de belangrijkste risicofactor voor OSA. 

 

Nieuwe therapie kan patiënten helpen die de klassieke therapie niet verdragen
Heel wat patiënten zijn geholpen met een beademingsmasker (CPAP) of een mondprothese waarmee ze elke nacht moeten te slapen. Maar niet iedereen verdraagt dit en bij  20 tot 30% van de patiënten kunnen deze technieken niet toegepast worden. Ook een chirurgische ingreep kan soelaas bieden, maar is vaak pijnlijk en gaat gepaard met veel ongemak. Aan deze 20% van de patiënten met ernstig OSA kan nu een alternatief worden aangeboden door het implanteren van een neurostimulator. Prof. Van de Heyning, diensthoofd neus-keel-oorziekten (NKO) in het UZA: “We brengen een implantaat in dat de tongzenuw kan stimuleren. De sensor, die we tussen twee ribben plaatsen, geeft het signaal van de ademhaling door aan de pacemaker. Deze zal de tongzenuw stimuleren zodat de tong tijdens het inademen iets naar voren beweegt en de keelholte opent. De patiënt kan het systeem met een afstandsbediening aanzetten voor het slapengaan en weer pauzeren of uitschakelen bij het wakker worden.”

Prof. Van de Heyning opereerde de eerste patiënt wereldwijd met deze nieuwe techniek reeds in 1996. Nadien werd onder zijn leiding de huidige, tweede generatie van het chirurgische tongzenuw implantaat (Inspire® Upper Airway Stimulation (UAS) therapie) getest in een eerste Europese studie. De resultaten, die in 2012 werden gepubliceerd in het NKO toptijdschrift “Laryngoscope”, waren beloftevol. Verdere analyse van deze resultaten toonde aan dat enkel OSA patiënten met een BMI lager dan 35 kg/m² en met een ademstop tussen de 15 en 65 keer per uur, in aanmerking kwamen. Aansluitend kon het UZA-team aantonen dat ook de patronen van bovenste luchtwegafsluiting zoals vastgesteld tijdens slaapendoscopie (dit is een endoscopisch onderzoek van de bovenste luchtweg tijdens sedatie) nauw correleerden met de resultaten van de behandeling met het chirurgische tongzenuw implantaat. Professor Vanderveken was in 2013 de hoofdauteur van deze specifieke publicatie in het “Journal of Clinical Sleep Medicine”, één van de toonaangevende tijdschriften van de Amerikaanse Academie voor Slaapgeneeskunde.

Resultaten STAR-studie ondersteunen het gebruik van nieuwe implantaat voor de behandeling van OSA

Op basis van de criteria uit de eerste studies kon de STAR-studie (Stimulation Therapy for Apnea Reduction) van start gaan met 22 deelnemende centra uit Europa en VS. Van de 126 patiënten die in het kader van de STAR-studie behandeld werden met het Inspire® UAS chirurgische tongzenuw implantaat (Stimulation Therapy for Apnea Reduction) had 68% na een jaar een significante vermindering van het aantal apneus tijdens hun slaap tot het niveau van een gezonde persoon. Ook de typische symptomen zoals slaperigheid overdag namen significant af en de patiënten konden terug normaal functioneren.

Patiënten die willen weten of ze in aanmerking komen voor een behandeling met deze nieuwe therapie kunnen contact nemen met de dienst NKO van het UZA (tel 03 821 33 85)

Blijf op de hoogte van nieuws in het UZA via Twitter @uzanieuws en Facebook