Continentie patiënten na prostaatingreep drastisch verbeterd

Continentie patiënten na prostaatingreep drastisch verbeterd

Datum: 
15/06/2016
Bron: 

Een nieuwe techniek voor de chirurgische behandeling van prostaatkanker laat toe dat 70 tot 90 procent van de patiënten terug continent is veertien dagen na de ingreep. Bij de reguliere techniek is dat 5 tot 10 procent van de patiënten en doet het merendeel er  vier tot zes maanden over om terug controle over de blaas te krijgen. Dr. Fransis Karen, oncologisch uroloog en robotchirurg in het Universitair Ziekenhuis Antwerpen  past  als eerste in de Benelux de Bocciardi-techniek toe.

Prostaatkanker is de meest voorkomende vorm van kanker en de derde belangrijkste doodsoorzaak bij mannen in België. Er worden 8.000 tot 9.000 nieuwe gevallen vastgesteld per jaar. Slechts een gedeelte hiervan heeft een actieve of agressieve vorm. Enkel deze vormen moeten worden behandeld.

Incontinentieproblemen: de grootste angst bij prostaatkankerpatiënten

Een van de behandelingen is het chirurgisch verwijderen van de tumor; in het UZA gebeurt dit doorgaans met de robot. “Het is een heel doeltreffende behandeling. De prostaatkankerpatiënten worden echter na de operatie geconfronteerd met incontinentie- en impotentieproblemen. Het verliezen van controle over de blaas en het urineren is de grootste angst bij mannen die aan prostaatkanker lijden. Het heeft dan ook een enorme impact op je leven en levenskwaliteit. Incontinentie werkt invaliderend. Mensen met incontinentieproblemen sluiten zich vaak thuis op en ervaren psychosociale gevolgen.”

“Dat we met deze nieuwe manier van werken een grote impact kunnen hebben op het herstel van die continentie is dus van groot belang. Het is een enorme stap vooruit voor de patiëntenzorg in de urologie. Een grote groep van de patiënten deed er  vier tot zes maanden over om terug controle over zijn blaas te krijgen; een tweede groep zelfs tot een jaar. Bij de techniek van Bocciardi is dit vaak  al na veertien dagen het geval’”, aldus dr. Fransis.

Een ingreep bij prostaatkanker heeft ook gevolgen voor de potentie van de patiënt. Het kan soms tot twee jaar duren voor de erecties weer terugkomen. Met deze nieuwe techniek zou 40 procent van de mannen, waarbij er zenuwsparend gewerkt werd, al na vier maanden weer in staat zijn om seksueel actief te zijn.

De techniek

Ook bij deze nieuwe ingreep wordt de tumor via de buikholte verwijderd door een kijkoperatie met de robot. Bij de nieuwe behandeling wordt er echter via een andere toegang gewerkt, namelijk boven de endeldarm of het rectum. Hierdoor wordt de ruimte van Retzius, dit is de ruimte tussen de blaas en het schaambeen gespaard. Het exacte werkingsmechanisme is nog niet gekend, maar men vermoedt dat zo belangrijke verankeringen van de blaas en plasbuis worden gespaard en dat met name de blaashals (inwendige sluitspier) beter intact blijft waardoor de patient zijn twee sluitspieren behoudt. Bij de klassieke techniek is dit vaak moeilijk en functioneert na de operatie enkel nog de uitwendige sluitspier met een periode van incontinentie tot gevolg.

Deze elementen samen kunnen verklaren waarom het herstel van de patiënt zo indrukwekkend verbetert.

De techniek is nog relatief nieuw en werd uitgevonden door de internationaal vermaard urologisch chirurg dr. Aldo Bocciardi uit Milaan. Dr. Fransis volgende een intensieve training in Milaan en eind april opereerde ze vervolgens samen met prof. Bocciardi en zijn team de eerste patienten met deze techniek in het UZA. In tussentijd zijn al vele patienten succesvol met deze techniek behandeld en werden de verhoopte resultaten wat continentie betreft bevestigd.

Dr. Fransis past deze techniek als eerste in de Benelux toe. In Italie gebruiken echter al meerdere centra de Bocciardi-techniek. In het robotcentrum in Bordeaux, een van de grootste robotcentra in Europa, opereert  dr. Gaston met deze techniek. Niet alleen in Europa kent deze techniek navolging: ook in Korea en Amerika is men deze techniek gaan toepassen. De wereldbefaamde dr. Mani Manon uit Detroit, een van de grootste robotchirurgen uit Amerika, startte reeds in 2014 met deze techniek.

Het gebruik van deze techniek staat los van de mogelijkheid tot verwijderen van lymfeklieren. Bij een matig tot hoog risico prostaatkanker is het aangeraden ook de klieren in de buurt van de prostaat te verwijderen. Ook bij deze techniek is het perfect mogelijk om uitgebreid lymfeklieren te verwijderen.

Zowel tumoren die zich binnen het kapsel van de prostaat bevinden (T2) als deze die reeds buiten het kapsel zijn gedrongen (T3),  kunnen met deze techniek worden behandeld.

Wetenschap

Er zijn al enkele groepen die de resultaten van deze techniek gepubliceerd hebben.

Elke groep bevestigt met zijn resultaten dat de oncologische resultaten ( de resultaten wbt de genezing van de prostaatkanker) vergelijkbaar zijn met deze van de klassieke techniek. De functionele resultaten  (de resultaten wbt continentie en potentie) zijn echter superieur bij de Bocciardi of Retzius sparende techniek.

  • De publicatie met de grootste groep patienten komt van het team van prof. Bocciardi zelf die in tussentijd al meer dan 1000 patienten op deze manier succesvol opereerde. (European Urology. December 2013,Vol. 64(6):974-980)
  • De groep In Korea met dr. Lim en dr. Koon Ho Rha publiceerde hun resultaten. In tussentijd opereerden zij al meer dan 500 patienten met deze techniek. (British Journal of Urology. Volume 114 , Issue 2, pages 236-244, August 2014) 
  • Ook dr. Mani Manon presenteerde op het grote jaarlijkse Amerikaans urologisch congres in mei 2016 een vergelijkende, retrospectieve studie waarbij 81 patienten geopereerd met de Bocciardi-techniek vergeleken werden met 41 patienten geopereerd met de klassieke techniek. Bij de Bociardi-techniek of Retzius sparende techniek waren de resultaten wat betreft continentie superieur in vergelijking met de klassieke techniek. (Abstract PD43-12. AUA, 9 may 2016)
  • Dr. Mani Menon startte vervolgens ook een rechtstreeks vergelijkende studie die de klassieke techniek vergelijkt met de Bocciardi-techniek. De eerste prospectieve gerandomizeerde studie is daarbij een feit. De resultaten na 1 jaar opvolging van de patienten zullen weldra gepubliceerd worden. De resultaten bevestigen de superioriteit van de Bocciardi-techniek wat betreft het funtionele aspect aldus de continentie na operatie.
Illustrering
 
Bij de klassieke techniek wordt de prostaat langs de bovenzijde benaderd na losmaken van de blaas.
 
 
Bij de Bocciardi-techniek wordt de prostaat langs de onderzijde benaderd. Belangrijke verankeringen van de blaas en de plasbuis kunnen zo worden gespaard en de blaashals kan vaker intact gehouden worden.
 

Blijf op de hoogte van nieuws in het UZA via Twitter @uzanieuws en Facebook