Slikstoornissen

Slikproblemen komen frequent voor en hebben een negatieve invloed op de algemene gezondheid en levenskwaliteit.

Oorzaken van slikstoornissen

Neurologische problemen of aandoeningen in het hoofd-halsgebied kunnen aan de basis liggen van slikstoornissen of dysfagie. Medische behandelingen of medicatie kunnen ook het slikken of de speekselproductie beïnvloeden. Ook het normale verouderingsproces is een oorzaak van slikproblemen.

Opgelet: een slikprobleem is niet hetzelfde als een voedingsprobleem. Bij een voedingsprobleem verloopt het slikken wel goed, maar kan de persoon om een of andere reden geen voedsel doorslikken (dementie, psychische problemen).

Symptomen van slikstoornissen

Dysfagie manifesteert zich via verschillende symptomen: pijn, een moeilijke passage, verslikken.

Onderzoeken van slikstoornissen

De onderzoeken bij dysfagie bestaan uit een NKO-onderzoek met een endoscopische evaluatie tijdens het slikken, een functioneel bilan van de logopedist en eventueel een aanvullend radiologisch onderzoek (videofluroscopie).

Behandeling van slikstoornissen

In het UZA is er een gespecialiseerd dysfagieteam voor patiënten met slikstoornissen. De NKO-arts brengt duidelijkheid over de ernst en oorzaak, de logopedist leert de patiënt veilig en comfortabel slikken. Soms volstaan enkele eenvoudige aanpassingen aan de houding of het voedsel. De logopedist kan een andere manier van slikken aanleren of oefeningen geven. Als u dagelijks niet voldoende of vel te weinig eet, adviseert de diëtiste u over hoe u uw voeding kunt aanpassen.

Waarop kunt u letten?

Omgeving tijdens het eten

  • Zorg voor een rustige omgeving en probeer praten tijdens het eten te vermijden.
  • Neem voldoende tijd om te eten.

Houding tijdens het eten

  • Probeer goed rechtop te zitten met het hoofd lichtjes voorover gebogen.

Aanbieden van het voedsel

  • Neem een aangepaste portie: niet te groot of te klein.
  • Neem pas een nieuwe hap of slok als de vorige weggeslikt is.

Keuze van het voedsel

  • Vermijd:
    - Prikkelende dranken zoals frisdrank, bruisend water, fruitsap van citrusvruchten …
    - Voedsel met brokjes zoals soep met groentestukjes of balletjes, kervelsoep …
    - Droog, kruimelig of hard voedsel zoals droge koekjes, ongeschild fruit, koolsoorten, peulvruchten …
  • Pas het voedsel aan bij specifieke problemen (bv. indikken van dranken) en vraag bij twijfel advies aan de logopediste of diëtiste.

Materiaal

  • Gebruik alleen speciale materialen (zoals tuitbekers of thermische bekers) als het echt nodig is. Ze zijn niet ontworpen voor personen met slikproblemen en lokken soms verslikken uit. Gebruik dus liever een brede beker of een gewoon glas.

Voorzorgen bij verslikken

  • Als u voelt dat het voedsel niet in één keer weggeslikt is, slik dan een tweede keer of neem een slokje water.
  • Schraap de keel wanneer het voedsel in de keel blijft steken.
  • Als u zich verslikt, probeer dan goed door te hoesten.
Deze informatie werd laatst aangepast op maandag 21 augustus 2017 - 14:08
Auteur(s): Team